Sātvata

From pl-MahabharataWiki
Jump to navigationJump to search

Charakterystyka krainy

krainy / ludy stolica władca liczba wzmianek stronnnictwo
Sātvata (179) Śūra (sena) Mathurā (6) 30 K P
Vṛṣṇi Yuyudhana 341 K P
Dāśārha Ānarta  (22): Dvāravatī (30) Dvārakā (67)

Surāṣṭra (10): Prabhāsa (33)

Kṛṣṇa 127 K
Andhaka Kṛtavarman 111 K P
Bhoja 109 K
Kuntibhoja Kuntibhoja 53 K
Kukura 15 K P
  • Ostatnia kolumna to stronnictwa biorące udział w konflikcie: K=Kaurava, P=Pāṇḍava.
  • W nawiasach przy miastach i bohaterach podana jest liczba wzmianek w MBh.


Satwatowie to najważniejszy klan Jadawów. Jego protoplastą jest Satvat, syn Madhu z dynastii Yādava. Jego syn Bhima włada w Mathurze. W skład wspólnoty plemiennej Satwatów wchodziły ludy:

  • Andhaka
  • Bhoja
  • Kukura
  • Vṛṣṇi
  • Dāśārha

Granice między rodami są płynne. Główni bohaterowie z klanu, tacy jak Kṛṣṇa czy Yuyudhāna tytułowani są: Yādava, Vārṣṇeya, Sātvata czy Dāśārha. Klany Yādava-Sātvata są liczne i zdają się nie mieć jednego władcy. Mogły tworzyć republiki plemienne. Wśród nich wyróżniają się Vṛṣṇi (w MBh metonimicznie – część za całość – określani jako Yādava).


MBh wspomina o przeniesieniu siedziby Satwatów z Mathury (kraina znana jako Śūrasena) do Dwaraki. Wiąże to wydarzenie z powtarzającymi się atakami władcy Magadhy Dźarasandhy (Jarāsaṃdha) na Mathurę. Kṛṣṇa jest głównym władcą Daśarhów (Dāśārha), którzy jako jego przyboczna armia za nim podążają. Jego siedzibą jest kraina Ānarta ze stolicą w Dwarace. Kryszna często udaje się do niej z Indraprasthy przez Upaplawję lub też wraca tą samą drogą. Tradycja wiąże krainę Ānarta z Gudżaratem, z którym również identyfikowana jest kraina Surāṣṭra. To właśnie w Surasztrze znajduje się słynne miejsce pielgrzymkowe Prabhāsa (identyfikowane jako Somnath), z którego Balarama rozpoczyna pielgrzymkę do źródeł Sarasvatī i w którym znajduje zagładę dynastia Vṛṣṇi-Yādava.

Z Satwatami związany jest też lud Kuntibhoja. Czasem interpretowany jest on jako połączenie klanów Kunti i Bhodźów. Kraj Kunti, z którego miała pochodzić matka Pandawów, lokowany jest na północ od Avanti. W znacznie późniejszych czasach (XI w.) klany Bhojów będą zamieszkiwać tereny na północ od Godawari, przez krainę Avanti, aż po Vidiśę tworząc wielkie średniowieczne imperia.

Pokolenia bohaterów i ich relacje

Vṛṣṇi Kunti-Bhoja Bhoja
dziadek Śūra(sena) Śini Kuntibhoja
ojciec Kaṃsa, Vasudeva, (Kuntī) Satyaka Purujit, (Kuntī) Hṛdika
syn Kṛṣṇa Yuyudhāna Cekitāna Kṛtavarman
wnuk Pradyumna
  • W nawiasach podane są istotne w rodzie kobiety. Ukośnik oddziela alternatywne imiona jednego bohatera.


Wśród Wrysznich odnajdujemy potomków Śury (Śūra, syn: Vasudeva) i Śiniego (Śini, syn: Satyaka). Prawdopodobnie byli oni braćmi, gdyż Śini zdobył na swajamwarze Dewaki dla Wasudewy. Opowiedzenie się klanu Jadawów po stronie Durjodhany lub Judhiszthiry spowodowało rozłam w rodzie. Konflikt ten doprowadza ostatecznie do bratobójczej walki dwóch stronnictw i wyniszczenia rodu (np. Yuyudhana i Kṛtavarman mordują się nawzajem):

- Yuyudhana (Sātyaki) ma żonę z Bhodźów, łucznictwa uczy się od Ardźuny, jest w grupie Wrysznich walczących dla Pandawów (po stronie Pandawów walczy również Ćekitana).

- Kṛtavarman, dowódca armii Kryszny (nārāyanī-sena) walczy dla Durjodhany, bierze udział w zabiciu Abhimanju. Syn Krytawarmana sprawuje pieczę nad kobietami Bhodźów po wyniszczeniu dynastii.