Muzycy wojskowi - Historia wersji

imported>AndBab: /* Instrumenty muzyków wojskowych */

2021-07-31T05:31:59Z

Instrumenty muzyków wojskowych

← poprzednia wersja		Wersja z 07:31, 31 lip 2021
Linia 11:		Linia 11:


	Muzycy pojawiają się już w najstarszej rzeźbie indyjskiej. Towarzyszą procesjom, pochodom władców, zmaganiom bitewnym, adoracji stup buddyjskich i drzew oświecenia oraz chwilom przyjemności w zaciszu pałacu czy w rajskich ogrodach. Instrumenty występujące w MBh możemy podzielić na perkusyjne, strunowe i dęte (Omchery 1967:85–86), taki też podział stosujemy poniżej.		Muzycy pojawiają się już w najstarszej rzeźbie indyjskiej. Towarzyszą procesjom, pochodom władców, zmaganiom bitewnym, adoracji stup buddyjskich i drzew oświecenia oraz chwilom przyjemności w zaciszu pałacu czy w rajskich ogrodach. Instrumenty występujące w MBh możemy podzielić na perkusyjne, strunowe i dęte (Omchery 1967:85–86)<ref>Omchery, Leela. 1967. „Folk Music in Mahabharata”. ''Asian Folklore Studies'' 26(1):129–36. doi: 10.2307/1177703.</ref>, taki też podział stosujemy poniżej.

	== Instrumenty perkusyjne ==		== Instrumenty perkusyjne ==

imported>AndBab: /* Instrumenty strunowe */

2021-07-31T05:29:51Z

Instrumenty strunowe

← poprzednia wersja		Wersja z 07:29, 31 lip 2021
Linia 87:		Linia 87:
	\|[[Plik:Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]		\|[[Plik:Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|}		\|}

			== Przypisy ==

			* <small>* W nawiasie podana jest liczba wzmianek w tekście (gwiazdka w nawiasie oznacza, że termin ma kilka innych znaczeń).</small>

	[[Category:Organizacja armii]]		[[Category:Organizacja armii]]

imported>AndBab: /* duże bębny wojenne bite pałkami */

2021-07-21T08:53:44Z

duże bębny wojenne bite pałkami

← poprzednia wersja		Wersja z 10:53, 21 lip 2021
Linia 23:		Linia 23:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|centruj\|mały\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty. Bharhut, II p.n.e., medalion z ogrodzenia stupy, małpia dźataka, muzeum w Kalkucie (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|centruj\|mały\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty. Bharhut, II p.n.e., medalion z ogrodzenia stupy, małpia dźataka, muzeum w Kalkucie (źródło: [[commons:File:Monkeys_riding_on_an_elephant._Bharhut,_c._100_BC._Indian_Museum,_Calcutta_ei05-68.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Great Miracle at Savrasti (also called Miracle of the Mango Tree) Sanchi Stupa 1 Northern Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi. Sanchi, I w., brama północna, cud zasadzenia mango w Śrawasti (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Great Miracle at Savrasti (also called Miracle of the Mango Tree) Sanchi Stupa 1 Northern Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi. Sanchi, I w., brama północna, cud zasadzenia mango w Śrawasti (źródło: [[commons:File:Great_Miracle_at_Savrasti_(also_called_Miracle_of_the_Mango_Tree)_Sanchi_Stupa_1_Northern_Gateway.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Royal cortege leaving Rajagriha.jpg\|centruj\|mały\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów. Sanchi, I w., brama północna, orszak królewski opuszcza Radźagryhę (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Royal cortege leaving Rajagriha.jpg\|centruj\|mały\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów. Sanchi, I w., brama północna, orszak królewski opuszcza Radźagryhę (źródło: [[commons:File:Royal_cortege_leaving_Rajagriha.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|}		\|}

Linia 39:		Linia 39:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:King of the Mallas bringing the relics of the Buddha to Kushinagara.jpg\|centruj\|mały\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy. Sanchi, I w., brama zachodnia, procesja króla Mallów wiozącego relikwie do Kuśinagar (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:King of the Mallas bringing the relics of the Buddha to Kushinagara.jpg\|centruj\|mały\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy. Sanchi, I w., brama zachodnia, procesja króla Mallów wiozącego relikwie do Kuśinagar (źródło: [[commons:File:King_of_the_Mallas_bringing_the_relics_of_the_Buddha_to_Kushinagara.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Procession of king Suddhodana from Kapilavastu in full Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''. Sanchi, I w., brama wschodnia, procesja Suddhodany z Kapilawastu (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Procession of king Suddhodana from Kapilavastu in full Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''. Sanchi, I w., brama wschodnia, procesja Suddhodany z Kapilawastu (źródło: [[commons:File:Procession_of_king_Suddhodana_from_Kapilavastu_in_full_Sanchi_Stupa_1_Eastern_Gateway.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Trayastrimsa Heaven.jpg\|centruj\|mały\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta. Sanchi, I w., brama południowa, niebo Trajastrimśa, czczenie ściętych włosów Bodhisattwy (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Trayastrimsa Heaven.jpg\|centruj\|mały\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta. Sanchi, I w., brama południowa, niebo Trajastrimśa, czczenie ściętych włosów Bodhisattwy (źródło: [[commons:File:Trayastrimsa_Heaven.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|}		\|}

Linia 49:		Linia 49:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: wikimedia). ]]		\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: [[commons:File:Foreigners_at_Sanchi_Stupa_I_North_Gateway.jpg\|wikimedia]]). ]]
	\|[[Plik:Artystka wsparta na bębnie typu mrydanga, stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|300x300px\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018)]]		\|[[Plik:Artystka wsparta na bębnie typu mrydanga, stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|300x300px\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018)]]
	\|[[Plik:Temptation of the Buddha with Mara's army fleeing.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z małymi bębenkami typu '''damaru''', jeden z '''mrydangą''' oraz jeden z instrumentem podobnym do '''tamburyno'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, kuszenie Buddy i ucieczka wojsk Mary (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Temptation of the Buddha with Mara's army fleeing.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z małymi bębenkami typu '''damaru''', jeden z '''mrydangą''' oraz jeden z instrumentem podobnym do '''tamburyno'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, kuszenie Buddy i ucieczka wojsk Mary (źródło: [[commons:File:Temptation_of_the_Buddha_with_Mara's_army_fleeing.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|}		\|}

Linia 62:		Linia 62:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway1.jpg\|centruj\|mały\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway1.jpg\|centruj\|mały\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: [[commons:File:Foreigners_at_Sanchi_Stupa_I_North_Gateway.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Siege of Kushinagara by the seven kings.jpg\|centruj\|mały\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, oblężenie Kusinagary przez siedmiu władców (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Siege of Kushinagara by the seven kings.jpg\|centruj\|mały\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, oblężenie Kusinagary przez siedmiu władców (źródło: [[commons:File:Siege_of_Kushinagara_by_the_seven_kings.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg\|centruj\|mały\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama południowa, bitwa o relikwie Buddy (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg\|centruj\|mały\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama południowa, bitwa o relikwie Buddy (źródło: [[commons:File:War_of_the_Relics_of_the_Buddha_Sanchi_Stupa_1Southern_Gateway.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|}		\|}

Linia 75:		Linia 75:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Bharhut Ajatasattu Pillar - Siddhattha's Hair.jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy i tancerki. Dwóch mężczyzn po prawej gra na strunowych instrumentach (prawdopodobnie: '''''vīṇā'')''', akompaniuje mu siedzący mężczyzna na bębnie oraz tańczące kobiety, jedna z małym ręcznym bębenkiem typu damaru, druga z ręcznym instrumentem rytmicznym przypominającym grzechotkę. Bharhut, II p.n.e., relief z ogrodzenia stupy, dół reliefu, niebo Trajastrimśa, wielbienie włosów obciętych przez Siddharthę po opuszczeniu pałacu (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Bharhut Ajatasattu Pillar - Siddhattha's Hair.jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy i tancerki. Dwóch mężczyzn po prawej gra na strunowych instrumentach (prawdopodobnie: '''''vīṇā'')''', akompaniuje mu siedzący mężczyzna na bębnie oraz tańczące kobiety, jedna z małym ręcznym bębenkiem typu damaru, druga z ręcznym instrumentem rytmicznym przypominającym grzechotkę. Bharhut, II p.n.e., relief z ogrodzenia stupy, dół reliefu, niebo Trajastrimśa, wielbienie włosów obciętych przez Siddharthę po opuszczeniu pałacu (źródło: [[commons:File:Bharhut_Ajatasattu_Pillar_-_Siddhattha's_Hair.jpg\|wikimedia]]).]]
	\|[[Plik:Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]		\|[[Plik:Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|[[Plik:Niebiańscy muzycy, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy, postać po prawej gra na instrumencie przypominającym '''lutnię''', fragment reliefu przedstawiającego Maitrijakanjakadźatakę, drugi panel, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]		\|[[Plik:Niebiańscy muzycy, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy, postać po prawej gra na instrumencie przypominającym '''lutnię''', fragment reliefu przedstawiającego Maitrijakanjakadźatakę, drugi panel, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]

imported>AndBab: /* bębny dwumembranowe */

2021-07-21T07:26:45Z

bębny dwumembranowe

← poprzednia wersja		Wersja z 09:26, 21 lip 2021
Linia 23:		Linia 23:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|centruj\|mały\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty (źródło: wikimedia).]]		\|[[Plik:Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|centruj\|mały\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty. Bharhut, II p.n.e., medalion z ogrodzenia stupy, małpia dźataka, muzeum w Kalkucie (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:Great Miracle at Savrasti (also called Miracle of the Mango Tree) Sanchi Stupa 1 Northern Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi.]]		\|[[Plik:Great Miracle at Savrasti (also called Miracle of the Mango Tree) Sanchi Stupa 1 Northern Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi. Sanchi, I w., brama północna, cud zasadzenia mango w Śrawasti (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:Royal cortege leaving Rajagriha.jpg\|centruj\|mały\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów.]]		\|[[Plik:Royal cortege leaving Rajagriha.jpg\|centruj\|mały\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów. Sanchi, I w., brama północna, orszak królewski opuszcza Radźagryhę (źródło: wikimedia).]]
	\|}		\|}

Linia 39:		Linia 39:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:King of the Mallas bringing the relics of the Buddha to Kushinagara.jpg\|centruj\|mały\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy.]]		\|[[Plik:King of the Mallas bringing the relics of the Buddha to Kushinagara.jpg\|centruj\|mały\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy. Sanchi, I w., brama zachodnia, procesja króla Mallów wiozącego relikwie do Kuśinagar (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:Procession of king Suddhodana from Kapilavastu in full Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''.]]		\|[[Plik:Procession of king Suddhodana from Kapilavastu in full Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''. Sanchi, I w., brama wschodnia, procesja Suddhodany z Kapilawastu (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:Trayastrimsa Heaven.jpg\|centruj\|mały\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta.]]		\|[[Plik:Trayastrimsa Heaven.jpg\|centruj\|mały\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta. Sanchi, I w., brama południowa, niebo Trajastrimśa, czczenie ściętych włosów Bodhisattwy (źródło: wikimedia).]]
	\|}		\|}

Linia 49:		Linia 49:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę.]]		\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: wikimedia). ]]
	\|[[Plik:Artystka wsparta na bębnie typu mrydanga, stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|300x300px\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018)]]		\|[[Plik:Artystka wsparta na bębnie typu mrydanga, stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|300x300px\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018)]]
	\|		\|[[Plik:Temptation of the Buddha with Mara's army fleeing.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z małymi bębenkami typu '''damaru''', jeden z '''mrydangą''' oraz jeden z instrumentem podobnym do '''tamburyno'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, kuszenie Buddy i ucieczka wojsk Mary (źródło: wikimedia).]]
	\|}		\|}

Linia 62:		Linia 62:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway1.jpg\|centruj\|mały\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim.]]		\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway1.jpg\|centruj\|mały\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim. Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:Siege of Kushinagara by the seven kings.jpg\|centruj\|mały\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''.]]		\|[[Plik:Siege of Kushinagara by the seven kings.jpg\|centruj\|mały\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama zachodnia, oblężenie Kusinagary przez siedmiu władców (źródło: wikimedia).]]
	\|[[Plik:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg\|centruj\|mały\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''.]]		\|[[Plik:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg\|centruj\|mały\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''. Sanchi, I w., brama południowa, bitwa o relikwie Buddy (źródło: wikimedia).]]
	\|}		\|}

Linia 75:		Linia 75:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		\|[[Plik:Bharhut Ajatasattu Pillar - Siddhattha's Hair.jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy i tancerki. Dwóch mężczyzn po prawej gra na strunowych instrumentach (prawdopodobnie: '''''vīṇā'')''', akompaniuje mu siedzący mężczyzna na bębnie oraz tańczące kobiety, jedna z małym ręcznym bębenkiem typu damaru, druga z ręcznym instrumentem rytmicznym przypominającym grzechotkę. Bharhut, II p.n.e., relief z ogrodzenia stupy, dół reliefu, niebo Trajastrimśa, wielbienie włosów obciętych przez Siddharthę po opuszczeniu pałacu (źródło: wikimedia).]]
	\|		\|[[Plik:Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|		\|[[Plik:Niebiańscy muzycy, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).jpg\|centruj\|mały\|Niebiańscy muzycy, postać po prawej gra na instrumencie przypominającym '''lutnię''', fragment reliefu przedstawiającego Maitrijakanjakadźatakę, drugi panel, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|-
	\|Niebiańscy muzycy i tancerki. Dwóch mężczyzn po prawej gra na strunowych instrumentach (prawdopodobnie: '''''vīṇā'')''', akompaniuje mu siedzący mężczyzna na bębnie oraz tańczące kobiety, jedna z małym ręcznym bębenkiem typu damaru, druga z ręcznym instrumentem rytmicznym przypominającym grzechotkę.~~[12~~]
	\|Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (~~fotografia autora~~).
	\|Niebiańscy muzycy, postać po prawej gra na instrumencie przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (~~fotografia autora~~).~~[13~~]
	\|}		\|}

Linia 87:		Linia 83:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		\|[[Plik:Enlightenment of the Buddha with the Nagas rejoincing.jpg\|centruj\|mały\|Nagini grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', akompaniuje jej na siedząco bębnistka na bębnie typu mrydanga (drugi taki instrument w pozycji pionowej). Sanchi, I p.n.e. kolumna zachodniej bramy, radość w świecie nagów i gandharwów z oświecenia Buddy (źródło: wikimedia).]]
	\|		\|[[Plik:Artystka grająca na instrumencie strunowym, fragment płaskorzeźby ze stupy Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandh (zdjęcie A.Babkiewicz 2018).jpg\|centruj\|mały\|Artystka grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', fragment płaskorzeźby ze stupy Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|		\|[[Plik:Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym lutnię, Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018).]]
	\|-
	\|Nagini grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', akompaniuje jej na siedząco bębnistka na bębnie typu mrydanga (drugi taki instrument w pozycji pionowej).~~[14~~]
	\|Artystka grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', fragment płaskorzeźby ze stupy Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (~~fotografia autora~~).
	\|Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (~~fotografia autora~~).
	\|}		\|}
	[[Category:Organizacja armii]]		[[Category:Organizacja armii]]

imported>AndBab: /* Instrumenty perkusyjne */

2021-07-21T07:09:30Z

Instrumenty perkusyjne

← poprzednia wersja		Wersja z 09:09, 21 lip 2021
Linia 23:		Linia 23:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		\|[[Plik:Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|centruj\|mały\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty (źródło: wikimedia).]]
	\|		\|[[Plik:Great Miracle at Savrasti (also called Miracle of the Mango Tree) Sanchi Stupa 1 Northern Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi.]]
	\|		\|[[Plik:Royal cortege leaving Rajagriha.jpg\|centruj\|mały\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów.]]
	\|-
	\|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty.[1]
	\|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi.[2]
	\|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów.[3]
	\|}		\|}

	=== małe bębny jednomembranowe ===		=== małe bębny jednomembranowe i czynele ===

	* ''tūrya'' (40) – instrument, zazwyczaj grają zbiorowo „tysiącami”(''sahasra''),		* ''tūrya'' (40) – instrument, zazwyczaj grają zbiorowo „tysiącami”(''sahasra''),
Linia 39:		Linia 35:
	* ''jharjhara'' (6) – bęben bity pałeczką (''vetra'') (6.93.32, 9.28.69),		* ''jharjhara'' (6) – bęben bity pałeczką (''vetra'') (6.93.32, 9.28.69),
	* ''peśī'' (2) – bęben, „mięsień”,		* ''peśī'' (2) – bęben, „mięsień”,
	* ''krakaca'' (2) – instrument, prawdopodobnie bęben.		* ''krakaca'' (2) – instrument, prawdopodobnie bęben,
			* ''śamyātāla'' (4) – czynele, krotale (?), gra na nich wymaga kunsztu (''kuśala''), mogą tworzyć akompaniament dla winy (7.50.11).

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		\|[[Plik:King of the Mallas bringing the relics of the Buddha to Kushinagara.jpg\|centruj\|mały\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy.]]
	\|		\|[[Plik:Procession of king Suddhodana from Kapilavastu in full Sanchi Stupa 1 Eastern Gateway.jpg\|centruj\|mały\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''.]]
	\|		\|[[Plik:Trayastrimsa Heaven.jpg\|centruj\|mały\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta.]]
	\|-
	\|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy.[4]
	\|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''.[5]
	\|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta.[6]
	\|}		\|}

Linia 56:		Linia 49:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
			\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway2.jpg\|centruj\|mały\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę.]]
			\|[[Plik:Artystka wsparta na bębnie typu mrydanga, stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie A.Babkiewicz 2018)..jpg\|centruj\|mały\|300x300px\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (zdjęcie: A.Babkiewicz 2018)]]
	\|		\|
	\|
	\|
	\|-
	~~\|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę.[7]~~
	~~\|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (fotografia autora).~~
	~~\|Bębniarze, dwaj z małymi bębenkami typu '''damaru''', jeden z '''mrydangą''' oraz jeden z instrumentem podobnym do '''tamburyno'''.[8]~~
	\|}		\|}

	* ''śamyātāla'' (4) – czynele, krotale (?), gra na nich wymaga kunsztu (''kuśala''), mogą tworzyć akompaniament dla winy (7.50.11).

	== Instrumenty dęte ==		== Instrumenty dęte ==
Linia 75:		Linia 62:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		\|[[Plik:Foreigners at Sanchi Stupa I North Gateway1.jpg\|centruj\|mały\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim.]]
	\|		\|[[Plik:Siege of Kushinagara by the seven kings.jpg\|centruj\|mały\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''.]]
	\|		\|[[Plik:War over the Buddha's Relics, South Gate, Stupa no. 1, Sanchi.jpg\|centruj\|mały\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''.]]
	\|-
	\|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim.[9]
	\|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''.~~[10~~]
	\|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''.~~[11~~].
	\|}		\|}

imported>AndBab o 06:36, 21 lip 2021

2021-07-21T06:36:59Z

Podgląd zmian

imported>AndBab o 06:31, 21 lip 2021

2021-07-21T06:31:07Z

← poprzednia wersja		Wersja z 08:31, 21 lip 2021
Linia 162:		Linia 162:

	[14] Sanchi, I p.n.e. kolumna zachodniej bramy, radość w świecie nagów i gandharwów z oświecenia Buddy.		[14] Sanchi, I p.n.e. kolumna zachodniej bramy, radość w świecie nagów i gandharwów z oświecenia Buddy.


			[[Category:Organizacja armii]]

imported>AndBab: Utworzono nową stronę "Muzycy nie tylko towarzyszą życiu obozowemu i wyruszaniu oddziałów do walki, ale również obserwują zmagania i obwieszczają szczególne dokonania wojowników bici..."

2021-07-21T06:29:37Z

Utworzono nową stronę "Muzycy nie tylko towarzyszą życiu obozowemu i wyruszaniu oddziałów do walki, ale również obserwują zmagania i obwieszczają szczególne dokonania wojowników bici..."

Nowa strona

Muzycy nie tylko towarzyszą życiu obozowemu i wyruszaniu oddziałów do walki, ale również obserwują zmagania i obwieszczają szczególne dokonania wojowników biciem w bębny i grą na instrumentach. Do ich zadań należało zagrzewanie wojsk do ataku oraz zwoływanie drużyn z pola walki na znak dany przez dowódcę. Choć nie jest to zaświadczone w tekście mogli również pełnić i inne wspomagające funkcje, takie jak grzebanie zmarłych i uprzątanie pobojowiska, co jest zaświadczone w innych kulturach.

'''Instrumenty muzyków wojskowych'''

Powszechna i częsta obecność muzyków przy wojsku, zarówno w źródłach tekstualnych, jak i we wczesnej rzeźbie indyjskiej nie ma swego odpowiednikach w innych kulturach starożytnych. Choć muzycy towarzyszyli armii asyryjskiej czy greckiej, to nie poświęca się im tyle miejsca, nie stają się integralną, wręcz niezbędną częścią opisów batalistycznych. Lista instrumentów (''tūrya, vādya, vāditra'') pojawiających się w kontekście militarnym jest długa. Bitwie towarzyszą przede wszystkim różne rodzaje bębnów. Na podstawie skąpych informacji ciężko ustalić różnicę między nimi. Najczęściej pojawiają się dwie ich nazwy: ''bherī, dundubhi''. Najbardziej charakterystycznym bębnem, którego nazwa pozostaje w użyciu po dziś dzień jest ''mṛdaṅga.''

Biciu w bębny towarzyszy dźwięk dęcia w muszlę (''śaṅkha''). Posiadał ją każdy wojownik, miała ona swe imię i często historię znalezienia lub otrzymania. Nie są to instrumenty sensu stricte. Zdają się one pełnić funkcję dźwiękowych sygnalizatorów. Obwieszczają rozpoczęcie bitwy, jej zakończenie, mogą być też wezwaniem pomocy.

Instrumentem perkusyjnym są też cymbały (''śamyātāla''). Występują one w MBh wraz z terminami sugerującymi, że gra na nich wymaga pewnego kunsztu od muzyka. Jednak częściej występują z fletem i winą niż z bębnami. Te natomiast, choć są wymieniane pośród instrumentów używanych na polu walki, raczej towarzyszą spektaklom muzycznym. Zdaje się, że typowym trio muzycznym, często w tekście wymienianym razem, była wina, flet oraz akompaniujący instrument perkusyjny.

Muzycy pojawiają się już w najstarszej rzeźbie indyjskiej. Towarzyszą procesjom, pochodom władców, zmaganiom bitewnym, adoracji stup buddyjskich i drzew oświecenia oraz chwilom przyjemności w zaciszu pałacu czy w rajskich ogrodach. Instrumenty występujące w MBh możemy podzielić na perkusyjne, strunowe i dęte (Omchery 1967:85–86), taki też podział stosujemy poniżej.

'''Instrumenty perkusyjne''':

1. duże bębny wojenne bite pałkami:

- ''bherī'' (96) – bęben, werbel, kocioł,

- ''dundubhi'' (85) – duży bęben, werbel, kocioł; zazwyczaj wymieniany z konchą (''śaṅkha'') i terminem oznaczającym hałas, całość tworzy złożenie wypełniające całą ćwiartkę strofy (''śaṅkhadundubhinirghoṣa''),

- ''ānaka'' (18), ''mahānaka'' (1) – duży jednostronny bęben bojowy, często występuje z ''paṇava'',

- ''āḍambara'' (5) – bęben wojenny, zgiełk, ryk słonia, dźwięk trąb jako sygnał do ataku.

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Małpi muzykanci, dwa rodzaje bębnów bitych pałkami, większy typu '''dhol'''/dhak/dhimay, mniejszy typu '''damaru''' oraz instrument dęty.[1]
|Dwa ogromne bębny typu '''dhol''' umieszczone koło siebie i bite pałkami, powtarzający się motyw na reliefach z Sanchi.[2]
|Dwaj bębniarze w królewskim orszaku z bębnami typu '''davul''', wraz z grupą flecistów.[3]
|}

2. małe bębny jednomembranowe

''- tūrya'' (40) – instrument, zazwyczaj grają zbiorowo „tysiącami”(''sahasra''),

- ''paṇava'' (19) – małe bębny lub cymbały,

- ''muraja'' (7) – bęben lub tamburyno,

- ''jharjhara'' (6) – bęben bity pałeczką (''vetra'') (6.93.32, 9.28.69),

''- peśī'' (2) – bęben, „mięsień”,

''- krakaca'' (2) – instrument, prawdopodobnie bęben.

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Muzycy w procesji władcy Mallów. W dolnym rzędzie trzej bębniarze, dwa bębny typu '''davul''', a jeden '''damaru''', nad nimi fleciści i dwie osoby dmące w konchy.[4]
|Bębniarze, dwaj z bębenkami typu '''davul''', jeden typu '''damaru'''.[5]
|Tancerka i bębniarz grający na stojącym bębnie typu '''dhol'''/dhak z okazji święta.[6]
|}

3. bębny dwumembranowe

- ''mṛdaṅga'' (40) – „przemieszczający się podczas uderzania”, bęben dwustronny; dwa takie bębny znajdują się na proporcu Judhiszthiry z informacją, że są one uderzane urządzeniem (''yantreṇāhanyamāna'') (7.22.63 z aparatu krytycznego).

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Bębny typu '''mrydanga''' i '''chenda''' na wyobrażeniu przedstawiającym obcokrajowców czczących stupę.[7]
|Artystka wsparta na bębnie typu '''mrydanga''', stupa Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (fotografia autora).
|Bębniarze, dwaj z małymi bębenkami typu '''damaru''', jeden z '''mrydangą''' oraz jeden z instrumentem podobnym do '''tamburyno'''.[8]
|}

- ''śamyātāla'' (4) – czynele, krotale (?), gra na nich wymaga kunsztu (''kuśala''), mogą tworzyć akompaniament dla winy (7.50.11).

'''Instrumenty dęte''':

- ''śaṅkha'' (244) – koncha, muszla; każdy z wojów ma własną; tak jak indywidualny oręż posiadają swe imiona; dęcie oznacza sygnał rozpoczęcia bitwy; wraz z grą innych instrumentów przyłączają się do zgiełku bitewnego,

- ''veṇu'' (25*) – flet, wykonany z bambusa, od którego bierze swą nazwę,

- ''gomukha'' (8) – „krowiogęby”, róg lub trąbka,

- ''goviṣāṇika'' (4) – krowi róg, zawsze wymieniane z krakaca.

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Greccy muzycy czczący stupę. Dwóch gra na '''karnyksie''' – celtyckim instrumencie popularnym między II p.n.e. a II n.e. (dęty instrument z dzwonem stylizowanym na głowę dzika lub smoka), a jeden na greckim '''aulusie''' – podwójnej fujarce towarzyszącej obrzędom dionizyjskim.[9]
|Oblężenie Kuśinagary przez siedmiu królów. Zmaganiom bitewnym towarzyszą muzycy: dolny rząd bębny typu '''davul,''' środkowy rząd '''fleciści''', górny rząd osoby dmące w '''konchy'''.[10]
|Scena bitwy o relikwie, w górnym rogu trzech mężczyzn dmie w '''konchy'''.[11].
|}

'''Instrumenty strunowe''':

- ''vīṇā'' (18) – lutnia indyjska, grana przy akompaniamencie fletu (często występują razem) oraz instrumentu perkusyjnego (''mṛdaṅga, paṇava, muraja, śamyātāla''); mogła być instrumentem rytmicznym jak tanpura lub melodyjnym jak harfa czy lutnia,

- ''tantrī'' (6) – „struna”, każdy instrument strunowy,

- ''vallakī'' (2) – indyjska lutnia,

- ''kacchapī'' (1) – indyjska lutnia, pudło rezonansowe prawdopodobnie wykonane z skorupy żółwia (''kacchapa'').

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Niebiańscy muzycy i tancerki. Dwóch mężczyzn po prawej gra na strunowych instrumentach (prawdopodobnie: '''''vīṇā'')''', akompaniuje mu siedzący mężczyzna na bębnie oraz tańczące kobiety, jedna z małym ręcznym bębenkiem typu damaru, druga z ręcznym instrumentem rytmicznym przypominającym grzechotkę.[12]
|Scena romantyczna, muzycy z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Taxili (fotografia autora).
|Niebiańscy muzycy, postać po prawej gra na instrumencie przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (fotografia autora).[13]
|}

Poniżej dwa instrumenty strunowe z Sanchi i stupy Dharmaradźika, przypominające cymbały lub lirę

{| class="wikitable"
|
|
|
|-
|Nagini grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', akompaniuje jej na siedząco bębnistka na bębnie typu mrydanga (drugi taki instrument w pozycji pionowej).[14]
|Artystka grająca na instrumencie strunowym przypominającym '''cymbały''' lub '''lirę''', fragment płaskorzeźby ze stupy Dharmaradźika, II-III w. sztuka Gandhary, muzeum Taxila (fotografia autora).
|Kobieta siedząca na lwie z instrumentem przypominającym '''lutnię''', Gandhara, II-III w., muzeum w Peszawarze (fotografia autora).
|}
----[1] Bharhut, II p.n.e., medalion z ogrodzenia stupy, małpia dźataka, muzeum w Kalkucie.

[2] Sanchi, I w., brama północna, cud zasadzenia mango w Śrawasti.

[3] Sanchi, I w., brama północna, orszak królewski opuszcza Radźagryhę.

[4] Sanchi, I w., brama zachodnia, procesja króla Mallów wiozącego relikwie do Kuśinagar.

[5] Sanchi, I w., brama wschodnia, procesja Suddhodany z Kapilawastu.

[6] Sanchi, I w., brama południowa, niebo Trajastrimśa, czczenie ściętych włosów Bodhisattwy.

[7] Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę.

[8] Sanchi, I w., brama zachodnia, kuszenie Buddy i ucieczka wojsk Mary.

[9] Sanchi, I w., brama północna, obcokrajowcy (Grecy) czczący stupę.

[10] Sanchi, I w., brama zachodnia, oblężenie Kusinagary przez siedmiu władców.

[11] Sanchi, I w., brama południowa, bitwa o relikwie Buddy.

[12] Bharhut, II p.n.e., relief z ogrodzenia stupy, dół reliefu, niebo Trajastrimśa, wielbienie włosów obciętych przez Siddharthę po opuszczeniu pałacu.

[13] Gandhara, 2-3 w., muzeum w Peszawarze, fragment reliefu przedstawiającego Maitrijakanjakadźatakę, drugi panel (fotografia autora).

[14] Sanchi, I p.n.e. kolumna zachodniej bramy, radość w świecie nagów i gandharwów z oświecenia Buddy.