Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy - Historia wersji

imported>AndBab: /* Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego */

2021-11-15T13:04:38Z

Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego

Podgląd zmian

imported>AndBab: /* Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego */

2021-11-15T12:43:48Z

Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego

Podgląd zmian

imported>AndBab: /* Historia */

2021-11-15T12:38:06Z

Historia

Podgląd zmian

imported>AndBab: /* Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego */

2021-07-31T04:55:22Z

Dodatkowe informacje z subkontynentu indyjskiego

← poprzednia wersja		Wersja z 06:55, 31 lip 2021
Linia 112:		Linia 112:

	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\| colspan="4" \|		! colspan="4" ! style="text-align: center;"\|
	=== części rzędu końskiego i słoniowego ===		=== części rzędu końskiego i słoniowego ===
	\|-		\|-

imported>AndBab: /* części rzędu końskiego i słoniowego */

2021-07-31T04:54:58Z

części rzędu końskiego i słoniowego

← poprzednia wersja		Wersja z 06:54, 31 lip 2021
Linia 115:		Linia 115:
	=== części rzędu końskiego i słoniowego ===		=== części rzędu końskiego i słoniowego ===
	\|-		\|-
	\| colspan="2" \|'''nazwa sanskrycka'''		! colspan="2" ! style="text-align: center;"\|'''nazwa sanskrycka'''
	\|'''liczba wzmianek'''		! style="text-align: center;"\|'''liczba wzmianek'''

	'''w MBh'''		'''w MBh'''
	\|'''tłumaczenie terminu'''		! style="text-align: center;"\|'''tłumaczenie terminu'''
	\|-		\|-
	\| colspan="2" \|'''''bhāṇḍa'''''		\| colspan="2" \|'''''bhāṇḍa'''''

imported>AndBab: /* Historia */

2021-07-31T04:53:50Z

Historia

← poprzednia wersja		Wersja z 06:53, 31 lip 2021
Linia 16:		Linia 16:
	== Historia ==		== Historia ==
	{\| class="wikitable"		{\| class="wikitable"
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Późny okres harappański (1900-1300 p.n.e.) ===		=== Późny okres harappański (1900-1300 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
Linia 25:		Linia 25:

	\|-		\|-
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Tepe Sialk i Rygweda (1200-1100 p.n.e.) ===		=== Tepe Sialk i Rygweda (1200-1100 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
Linia 33:		Linia 33:
	Rygweda zna słonia jako zwierzę wierzchowe. Dosiada go główne bóstwo panteonu wedyjskiego – Indra.		Rygweda zna słonia jako zwierzę wierzchowe. Dosiada go główne bóstwo panteonu wedyjskiego – Indra.
	\|-		\|-
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Reliefy neoasyryjskie (883-631 p.n.e.) ===		=== Reliefy neoasyryjskie (883-631 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
Linia 45:		Linia 45:

	\|-		\|-
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Reliefy Achemenidów (559-330 p.n.e.) ===		=== Reliefy Achemenidów (559-330 p.n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Achemenidzki kawalerzysta z Hellespontu, sarkofag Altikulac’a, wczesny IV w. p.n.e..jpg\|mały\|Achemenidzki kawalerzysta z Hellespontu, sarkofag Altikulac’a, wczesny IV w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Achaemenid_cavalry_in_Asia_Minor.jpg\|wikimedia]]).\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Achemenidzki_kawalerzysta_z_Hellespontu,_sarkofag_Altikulac%E2%80%99a,_wczesny_IV_w._p.n.e..jpg]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Ahura_Mazda_(po_prawej)_przekazuje_Ardaszirowi_I_pier%C5%9Bcie%C5%84_w%C5%82adzy,_Naqsh-e_Rustam,_III_p.n.e..jpg]]Na reliefie z Naghsz-e Rostam konie mają czapraki lub siodła wiązane pod brzuchem. Może świadczyć to o użyciu popręgu. Zdobne pasy przytrzymujące siodło biegną również przez pierś i zad koński.		\|[[Plik:Achemenidzki kawalerzysta z Hellespontu, sarkofag Altikulac’a, wczesny IV w. p.n.e..jpg\|mały\|Achemenidzki kawalerzysta z Hellespontu, sarkofag Altikulac’a, wczesny IV w. p.n.e. (źródło: [[commons:File:Achaemenid_cavalry_in_Asia_Minor.jpg\|wikimedia]]).\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Achemenidzki_kawalerzysta_z_Hellespontu,_sarkofag_Altikulac%E2%80%99a,_wczesny_IV_w._p.n.e..jpg]][[Plik:Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e..jpg\|mały\|Ahura Mazda (po prawej) przekazuje Ardaszirowi I pierścień władzy, Naqsh-e Rustam, III p.n.e. (źródło: [[commons:File:Naqsh_i_Rustam._Investiture_d'Ardashir_1.jpg\|wikimedia]]).\|link=https://wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php%3Ftitle=Plik:Ahura_Mazda_(po_prawej)_przekazuje_Ardaszirowi_I_pier%C5%9Bcie%C5%84_w%C5%82adzy,_Naqsh-e_Rustam,_III_p.n.e..jpg]]Na reliefie z Naghsz-e Rostam konie mają czapraki lub siodła wiązane pod brzuchem. Może świadczyć to o użyciu popręgu. Zdobne pasy przytrzymujące siodło biegną również przez pierś i zad koński.
	\|-		\|-
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Śakowie (IV w. p.n.e.) ===		=== Śakowie (IV w. p.n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Rekonstrukcja siodła i uprzęży z kurhanu w Pazyryku, 305-288 p.n.e..png\|mały\|Rekonstrukcja siodła i uprzęży z kurhanu w Pazyryku, 305-288 p.n.e. (źródło: [http://depts.washington.edu/silkroad/museums/shm/shmpazyryk.html depts.washington.edu]).]]Wczesną formę '''siodła''' – dwie skórzane poduszki po bokach przytroczone popręgiem, bogato zdobione elementami z rogu i utwardzonej skóry oraz filcowy czaprak z motywami zwierzęcymi – opracowali Śakowie. Takie siodło zostało odkryte w jednym z kurhanów w Pazyryku, IV-III w. p.n.e.		\|[[Plik:Rekonstrukcja siodła i uprzęży z kurhanu w Pazyryku, 305-288 p.n.e..png\|mały\|Rekonstrukcja siodła i uprzęży z kurhanu w Pazyryku, 305-288 p.n.e. (źródło: [http://depts.washington.edu/silkroad/museums/shm/shmpazyryk.html depts.washington.edu]).]]Wczesną formę '''siodła''' – dwie skórzane poduszki po bokach przytroczone popręgiem, bogato zdobione elementami z rogu i utwardzonej skóry oraz filcowy czaprak z motywami zwierzęcymi – opracowali Śakowie. Takie siodło zostało odkryte w jednym z kurhanów w Pazyryku, IV-III w. p.n.e.
	\|-		\|-
	\|		! style="text-align: center;"\|
	=== Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) ===		=== Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) ===
	\|-		\|-

imported>AndBab o 04:53, 31 lip 2021

2021-07-31T04:53:09Z

← poprzednia wersja		Wersja z 06:53, 31 lip 2021
Linia 56:		Linia 56:
	\|-		\|-
	\|		\|
	=== ~~'''~~Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów~~'''~~ (320 p.n.e.-267 n.e.) ===		=== Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów (320 p.n.e.-267 n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018). .jpg\|alt=\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]]W Muzeum w Taksili odnajdujemy części końskiej uprzęży oraz kolekcję dzwonków, które mogły być przytraczane do uprzęży końskiej lub słoniowej.		\|[[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018). .jpg\|alt=\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]]W Muzeum w Taksili odnajdujemy części końskiej uprzęży oraz kolekcję dzwonków, które mogły być przytraczane do uprzęży końskiej lub słoniowej.

imported>AndBab o 04:52, 31 lip 2021

2021-07-31T04:52:38Z

Podgląd zmian

imported>AndBab: /* Przypisy */

2021-07-10T03:21:46Z

Przypisy

← poprzednia wersja		Wersja z 05:21, 10 lip 2021
Linia 58:		Linia 58:
	=== '''Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów''' (320 p.n.e.-267 n.e.) ===		=== '''Rzeźba i artefakty od Mauriów do Kuszanów''' (320 p.n.e.-267 n.e.) ===
	\|-		\|-
	\|[[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]]W Muzeum w Taksili odnajdujemy części końskiej uprzęży oraz kolekcję dzwonków, które mogły być przytraczane do uprzęży końskiej lub słoniowej.		\|[[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018). .jpg\|alt=\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, części rzędu końskiego, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]][[Plik:Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia A.Babkiewicz 2018)..jpg\|mały\|Muzeum Taksili, Sirkap, kolekcja dzwonków, II p.n.e.-II n.e. (zdjęcia: A.Babkiewicz 2018).]]W Muzeum w Taksili odnajdujemy części końskiej uprzęży oraz kolekcję dzwonków, które mogły być przytraczane do uprzęży końskiej lub słoniowej.
	\|-		\|-
	\|[[Plik:1024px-Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|mały\|Bhārhut, Madhya Pradesh, okres Śungów (100-80 p.n.e), małpy dosiadające słonia, „małpia dźataka”, obecnie w Muzeum w Kalkucie (źródło: [[commons:File:Monkeys_riding_on_an_elephant._Bharhut,_c._100_BC._Indian_Museum,_Calcutta_ei05-68.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Bharhut- słoń.jpg\|mały\|Bhārhut, Madhya Pradesh, wschodnia brama (vedikā – wysokość ok. 3 m), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec, obecnie w Muzeum w Kalkucie, źródło: (Huntington i Huntington 1985:67)<ref>Huntington, S. L., & Huntington, J. C. (1985). ''The Art Of Ancient India: Buddhist, Hindu, Jain'' (1st Edition). Weatherhill.</ref>.]]Na reliefach stupy w Bhārhut pojawia się sporo dosiadanych słoni. Jeden z piękniejszych przykładów to procesja słoni z relikwiarzem ze wschodniej bramy. Słoń ma dekorację okalającą guzy, dzwonki przytroczone do szyi, a na jego nogach pojawiają się bransolety.		\|[[Plik:1024px-Monkeys riding on an elephant. Bharhut, c. 100 BC. Indian Museum, Calcutta ei05-68.jpg\|mały\|Bhārhut, Madhya Pradesh, okres Śungów (100-80 p.n.e), małpy dosiadające słonia, „małpia dźataka”, obecnie w Muzeum w Kalkucie (źródło: [[commons:File:Monkeys_riding_on_an_elephant._Bharhut,_c._100_BC._Indian_Museum,_Calcutta_ei05-68.jpg\|wikimedia]]).]][[Plik:Bharhut- słoń.jpg\|mały\|Bhārhut, Madhya Pradesh, wschodnia brama (vedikā – wysokość ok. 3 m), okres Śungów (100-80 p.n.e), czerwonawo-brązowy piaskowiec, obecnie w Muzeum w Kalkucie, źródło: (Huntington i Huntington 1985:67)<ref>Huntington, S. L., & Huntington, J. C. (1985). ''The Art Of Ancient India: Buddhist, Hindu, Jain'' (1st Edition). Weatherhill.</ref>.]]Na reliefach stupy w Bhārhut pojawia się sporo dosiadanych słoni. Jeden z piękniejszych przykładów to procesja słoni z relikwiarzem ze wschodniej bramy. Słoń ma dekorację okalającą guzy, dzwonki przytroczone do szyi, a na jego nogach pojawiają się bransolety.
Linia 207:		Linia 207:


	Słonie często określone są terminem '''''prabhinna''''' (dosł. rozszczepiony, przeszyty – termin występuje w MBh 65 razy, często w porównaniach z postwerbium ''iva''??) lub ''madāndha'' (ślepy z amoku). Cała fraza brzmi: ''prabhinna-karaṭā-mukha'' – „skroń i pysk przeszyty [zalany temporyną]” (6.13.33). Oznacza to słonia w czasie must (amoku), gdy jest szczególnie agresywny. Wówczas w ciele słonia wzrasta znacząco poziom testosteronu (nawet sześćdziesięciokrotnie), a z jego skroni cieknie temporyna ('''''śuṇḍa''''' 7.37.35). Przyczyny must nie są jasne, ale wiadomo, że nie są one powiązane z czasem rui samic.		Słonie często określone są terminem '''''prabhinna''''' (dosł. rozszczepiony, przeszyty – termin występuje w MBh 65 razy, często w porównaniach z postwerbium ''iva'') lub ''madāndha'' (ślepy z amoku). Cała fraza brzmi: ''prabhinna-karaṭā-mukha'' – „skroń i pysk przeszyty [zalany temporyną]” (6.13.33). Oznacza to słonia w czasie must (amoku), gdy jest szczególnie agresywny. Wówczas w ciele słonia wzrasta znacząco poziom testosteronu (nawet sześćdziesięciokrotnie), a z jego skroni cieknie temporyna ('''''śuṇḍa''''' 7.37.35). Przyczyny must nie są jasne, ale wiadomo, że nie są one powiązane z czasem rui samic.

imported>AndBab o 03:18, 10 lip 2021

2021-07-10T03:18:17Z

Podgląd zmian