<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="pl">
	<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=MarcinK</id>
	<title>pl-MahabharataWiki - Wkład użytkownika [pl]</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/api.php?action=feedcontributions&amp;feedformat=atom&amp;user=MarcinK"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Specjalna:Wk%C5%82ad/MarcinK"/>
	<updated>2026-05-15T10:08:19Z</updated>
	<subtitle>Wkład użytkownika</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.39.3</generator>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3456</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3456"/>
		<updated>2023-10-20T10:14:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infobox|artykul=Broń|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data-publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&amp;diff=3455</id>
		<title>Strona główna</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&amp;diff=3455"/>
		<updated>2023-10-19T21:08:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: Dodałem link językowy&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Naszym celem jest rekonstrukcja uniwersum Mahabharaty (MBh) na podstawie artefaktów świata starożytnego oraz tekstu źródłowego. Tworzymy bazę danych dotyczącą eposu oraz dostarczamy pomocy wizualnych ułatwiających poznanie jego złożonego świata.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
MahabharataWiki to projekt społeczny. Zapraszamy do współpracy wszystkie osoby pragnące współtworzyć jego treści ([[zasady współpracy]]). Staramy się zapewnić wysoki merytoryczny poziom publikowanych informacji, dlatego też poszczególne działy doglądane są  przez ekspertów z danej dziedziny. Dokładamy wszelkich starań by materiały wizualne, zamieszczane na stronie, pochodziły z domeny publicznej lub były udostępnione na zasadzie wolnej licencji.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Struktura uniwersum&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uniwersum podzielone jest na następujące działy:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|[[Plik:Żródła.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Źródła rekonstrukcji|&amp;lt;big&amp;gt;Źródła rekonstrukcji&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Ołtarz ogniowy.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[:Kategoria:Rytuały i praktyki religijne|Rytuały i praktyki religijne]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Cekitana - jedwab.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Bohaterowie|&amp;lt;big&amp;gt;Bohaterowie&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Imiona.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[:Kategoria:Imiona|Imiona]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Mapa - miniatura.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Geografia|&amp;lt;big&amp;gt;Geografia&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Drzewo Gen.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[Drzewo Genealogiczne (1.70, 89-90)|Drzewo genealogiczne]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Bananowiec-kwiat, zdjęcie A.Babkiewicz 2009.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Przyroda|&amp;lt;big&amp;gt;Przyroda&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Struktura.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[Struktura MBh]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Król Nagów na przedstawieniu rajskiego ogrodu Indry, Sanchi, I n.e. stupa nr 3, brama południowa.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Świat bogów|&amp;lt;big&amp;gt;Świat bogów&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
| [[Plik:Bibliografia.jpg|bezramki|80x80px]] &lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;Bibliografia&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Gada.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Militaria|&amp;lt;big&amp;gt;Militaria&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Dołącz do nas&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W odróżnieniu od innych serwisów typu Wiki stawiamy na personalizację zbiorów. Każdy wpis opatrzony jest imieniem autora lub autorów oraz redaktorów. Dodatkowo zawiera informacje, czy artykuł był opublikowany lub wygłoszony na konferencji. Daje to możliwość cytowania fragmentów artykułów w publikacjach naukowych. Nie chcemy pozostawać anonimowi. W zakładce [[Zespół MabhabharataWiki|Zespół MahabharataWiki]] można znaleźć informacje o osobach tworzących projekt oraz o [[Zasady współpracy|zasadach współpracy]] z nami. Staramy się tworzyć zgrany zespół, który chętnie pomaga w rozwijanych projektach związanych z MBh – stań się jego częścią i poznaj ekspertów w dziedzinie sanskrytu, indologii oraz literatury epickiej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;hr /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Plik:Mein.jpg|lewo|bezramki|120x120px]]&lt;br /&gt;
 &lt;br /&gt;
Projekt realizowany ze środków MEiN w ramach programu NPRH (moduł „Uniwersalia 2.2”), &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
umowa nr 0357/NPRH5/H22/84/2017 z dnia 26-10-2017 r.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[en:Main_Page]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3452</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3452"/>
		<updated>2023-08-02T09:33:17Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;translate&amp;gt;&lt;br /&gt;
== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infobox|artykul=Broń|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data-publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/translate&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Militaria&amp;diff=3451</id>
		<title>Kategoria:Militaria</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Militaria&amp;diff=3451"/>
		<updated>2023-07-13T13:00:07Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: test języków&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;MBh jak i pozostała literatura epicka Indii jest bardzo oszczędna w budowaniu scenerii. Autorzy eposu nie kreślą drobiazgowych opisów współczesnego im świata, dających pole dla wyobraźni. Niewiele wiadomo o przestrzeni, w której operują bohaterowie, o ich wyglądzie, miastach czy sprzętach. Dotyczy to również sfery militariów. W tekście napotykamy terminy określające uzbrojenie, części rydwanu czy nazwy formacji militarnych, jednak by móc je sobie wyobrazić konieczne jest sięgnięcie do zewnętrznych źródeł. Dlatego też w tym dziale rekonstruujemy militarną scenerię Mahabharaty:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Broń|broń – biała, miotana]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Wyposażenie militarne|wyposażenie]] – [[Kavaca – zbroja|zbroja]], [[Ratha – rydwan|rydwan]], [[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|rząd koński i słoniowy]], [[Dhvaja – proporzec z godłem|proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Organizacja armii|organizacja armii]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Boski oręż (divyāstra)|boski oręż (&#039;&#039;divyāstra&#039;&#039;)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Militaria&amp;diff=3450</id>
		<title>Kategoria:Militaria</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Militaria&amp;diff=3450"/>
		<updated>2023-07-13T12:58:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: test języków&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;EN: MBh jak i pozostała literatura epicka Indii jest bardzo oszczędna w budowaniu scenerii. Autorzy eposu nie kreślą drobiazgowych opisów współczesnego im świata, dających pole dla wyobraźni. Niewiele wiadomo o przestrzeni, w której operują bohaterowie, o ich wyglądzie, miastach czy sprzętach. Dotyczy to również sfery militariów. W tekście napotykamy terminy określające uzbrojenie, części rydwanu czy nazwy formacji militarnych, jednak by móc je sobie wyobrazić konieczne jest sięgnięcie do zewnętrznych źródeł. Dlatego też w tym dziale rekonstruujemy militarną scenerię Mahabharaty:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Broń|broń – biała, miotana]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Wyposażenie militarne|wyposażenie]] – [[Kavaca – zbroja|zbroja]], [[Ratha – rydwan|rydwan]], [[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|rząd koński i słoniowy]], [[Dhvaja – proporzec z godłem|proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Organizacja armii|organizacja armii]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Boski oręż (divyāstra)|boski oręż (&#039;&#039;divyāstra&#039;&#039;)]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3449</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3449"/>
		<updated>2023-02-20T23:08:51Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infobox|artykul=Broń|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data-publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3448</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3448"/>
		<updated>2023-02-20T23:08:31Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infobox|artykul=|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data-publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3447</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3447"/>
		<updated>2023-02-20T23:06:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infobox|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data_publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3446</id>
		<title>Szablon:Infobox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3446"/>
		<updated>2023-02-14T23:11:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;artykul&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Artykuł&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;autor&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;redaktorzy&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;data-publikacji&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;jezyk&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Język&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;kategoria&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Kategoria&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3445</id>
		<title>Szablon:Infobox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3445"/>
		<updated>2023-02-14T23:10:59Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox artykul&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;artykul&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Artykuł&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;autor&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;redaktorzy&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;data-publikacji&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;jezyk&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Język&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;kategoria&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Kategoria&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3444</id>
		<title>Szablon:Infobox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infobox&amp;diff=3444"/>
		<updated>2023-02-14T23:10:08Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: Utworzono nową stronę &amp;quot;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;  &amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;  &amp;lt;/title&amp;gt;  &amp;lt;data source=&amp;quot;artykul&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;label&amp;gt;Artykuł&amp;lt;/label&amp;gt;    &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;  &amp;lt;/data&amp;gt;  &amp;lt;data source=&amp;quot;autor&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;    &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;  &amp;lt;/data&amp;gt;  &amp;lt;data source=&amp;quot;redaktorzy&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;    &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;  &amp;lt;/data&amp;gt;  &amp;lt;data source=&amp;quot;data-publikacji&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;    &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;  &amp;lt;/data&amp;gt;  &amp;lt;data source=&amp;quot;jezyk&amp;quot;&amp;gt;  &amp;lt;label&amp;gt;Język&amp;lt;/label&amp;gt;    &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/…&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;artykul&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Artykuł&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;autor&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;redaktorzy&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;data-publikacji&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;jezyk&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Język&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;kategoria&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Kategoria&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
   &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3443</id>
		<title>Kategoria:Organizacja armii</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3443"/>
		<updated>2023-02-14T22:58:16Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{Infobox&lt;br /&gt;
|title = An amazing Infobox&lt;br /&gt;
|header1 = It works!&lt;br /&gt;
|label2 = Configured by&lt;br /&gt;
|data2 = trog&lt;br /&gt;
|label3 = Web&lt;br /&gt;
|data3 = [https://trog.qgl.org trog.qgl.org]&lt;br /&gt;
}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Organizację sił militarnych można analizować z różnych perspektyw. Najczęściej podziału dokonuje się ze względu na:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* sposób werbowania i charakter służby (wojsko zaciężne, obywatelskie, pospolite ruszenie)&lt;br /&gt;
* strukturę – od najmniejszych jednostek po całą armię (drużyna, pluton, kompania itd.)&lt;br /&gt;
* typy formacji oraz sposób walki i uzbrojenie (konnica, piechota, formacje lekko i ciężko zbrojne)&lt;br /&gt;
* rodzaj wykonywanych zadań (operacyjne, straż graniczna, policja, gwardia pałacowa)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sposób werbowania ==&lt;br /&gt;
Do sposobu werbowania wojsk nawiązuje &#039;&#039;Księga starań&#039;&#039;, a szczególnie jej sekcje &#039;&#039;Gromadzenie armii&#039;&#039; (&#039;&#039;senodyoga&#039;&#039; 5.1-21) oraz &#039;&#039;Pozyskiwanie wojsk&#039;&#039; (&#039;&#039;abhiniryāṇayātr&#039;&#039; 5.145-156). Siły wojskowe organizowano w strukturach klanowych, a przywództwo leżało w rękach władcy i członków jego rodziny. Zbieranie armii polegało na pozyskaniu lojalności rodów i klanów. Odbywało się to przez posyłanie korespondencji i posłańców. Stosowano rozmaite metody zdobywania lojalności od negocjacji poprzez przekupstwo aż po groźby i zastraszanie. Krainy wasalne w naturalny sposób zobowiązane były do wsparcia monarchy, któremu poprzysięgły poddaństwo. Mimo tego władcy mieli dużą swobodę decyzyjną. Zdarzało się, że w jednym rodzie następował rozłam i  podział na stronnictwa. Taka sytuacja miała miejsce szczególnie w przypadkach konfederacji plemiennych, do jakich zaliczyć można Wrysznich i Pańćalów, z których jedni opowiedzieli się po stronie Pandawów, drudzy Kaurawów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Różnorodność etniczna sił wojskowych ==&lt;br /&gt;
[[Plik:Xerxes all ethnicities.jpg|mały|500x500px|Relief znajdujący się nad wejściem do grobowca Kserksesa I (486-465 p.n.e.) w Naqsh-e Rostam. Podobny relief, lecz nieco bardziej zniszczony znajduje się nad grobowcem Artakserksesa II (404-358 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Xerxes_all_ethnicities.jpg|wikimedia)]].]]&lt;br /&gt;
W pozyskiwaniu sił wojskowych uprzedzenia związane z przynależnością kulturową czy etniczną nie miały wielkiego znaczenia. MBh wspomina o armiach powoływanych z ludności plemiennej (&#039;&#039;kirāta, niṣāda, dasyu&#039;&#039;), ludów uznawanych za barbarzyńskie (&#039;&#039;yavana, śaka, mleccha&#039;&#039;), a nawet z wrogich ludzkiej rasie rakszasów (&#039;&#039;rākṣasa&#039;&#039;). Proceder pozyskiwania armii z krain wasalnych dotyczy całego świata starożytnego. Słynny relief z grobowca Kserksesa I (518-465 p.n.e.) w nekropolii koło Persepolis przedstawia armię Achemenidów składającą się z wojowników pochodzących z różnych satrapii. Różnią się oni strojem, wyglądem i uzbrojeniem. Każdy z ludów formował odrębny oddział zaciężny, gromadzony na potrzeby wypraw wojennych.&lt;br /&gt;
== Personel organizacyjny ==&lt;br /&gt;
Wojna była i jest wielkim przedsięwzięciem, w którym uczestniczy cały sztab ludzi. Choć personel organizacyjny rzadko pojawia się w opisach, bez niego niemożliwym byłoby toczenie wojny i rozgrywanie bitew. Do niezbędnego personelu organizacyjnego należy zaliczyć:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* służba kwatermistrzowska zajmująca się dostarczanie żywności&lt;br /&gt;
* rzemieślnicy, cieśle, kowale pracujący na potrzeby wojska&lt;br /&gt;
* śpiewacy, muzycy, kurtyzany – uprzyjemniający czas wolny i zagrzewający do walki&lt;br /&gt;
* słudzy zajmujący się rozkładaniem obozów&lt;br /&gt;
* szpiedzy prowadzący działalność wywiadowczą&lt;br /&gt;
* posłańcy i gońcy przekazujący informacje&lt;br /&gt;
* słudzy uprzątający pobojowisko i grzebiący zmarłych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Krótkie wzmianki w MBh pozwalają na rekonstrukcję niektórych z tych struktur organizacyjnych. Informacje o nich odnajduje się na marginesie opisów albo można wnioskować o ich istnieniu z przedstawianych udogodnień. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zagadnienia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Cztery typy formacji militarnych (caturaṅga)|Cztery typy formacji militarnych (&#039;&#039;caturaṅga&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
* [[Struktura i liczebność armii]]&lt;br /&gt;
* [[Życie obozowe]]&lt;br /&gt;
* [[Muzycy wojskowi]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Szyki militarne|Szyki militarne]]&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infoboks_mk&amp;diff=3442</id>
		<title>Szablon:Infoboks mk</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infoboks_mk&amp;diff=3442"/>
		<updated>2023-02-14T08:31:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;typ&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Typ&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;data source=&amp;quot;rozmiar&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;label&amp;gt;Rozmiar&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
 &amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3438</id>
		<title>Kategoria:Wyposażenie militarne</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3438"/>
		<updated>2023-02-09T15:15:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Andrzej Babkiewicz|data_publikacji=2023-02-09}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niewiele wiadomo o &#039;&#039;&#039;[[Kavaca – zbroja|broni ochronnej]]&#039;&#039;&#039; w MBh. Autorzy stosują 8 terminów na jej określenie, z których dwa najczęstsze to: &#039;&#039;kavaca&#039;&#039; i &#039;&#039;varman&#039;&#039;. Spotykamy też nomenklaturę określającą części zbroi jak: hełm (&#039;&#039;śirastrāṇa&#039;&#039;), [[Carman – tarcza|tarcza (&#039;&#039;carman&#039;&#039;)]], ochrona ręki (&#039;&#039;hastatrāṇa&#039;&#039;), ochrona palców lub kciuka (zakier łuczniczy) (&#039;&#039;aṅgulitrāṇa&#039;&#039;), zarękawie lub karwasz łuczniczy (&#039;&#039;talatra/godhā&#039;&#039;), obojczyk (&#039;&#039;kaṇṭha-trāṇa&#039;&#039;) oraz napierśnik (&#039;&#039;uraśchada&#039;&#039;). Zbroja w MBh okrywa również zwierzęta: konie i słonie, jednak w tekście spotykamy jedynie ogólne jej określenia, te same, które nazywają zbroję ludzką, bez dodatkowej specyfikacji. Najpopularniejsza zbroja słoniowa wykonana była ze skóry i dla wzmocnienia ćwiekowana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|Rząd koński i słoniowy]]&#039;&#039;&#039; jest ważną częścią obrazów batalistycznych MBh. Autorzy wzmiankują jego części, choć i w tym przypadku ich precyzyjna identyfikacja daleka jest od klarowności:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhāṇḍa&#039;&#039; – uprząż / uzna z wędzidłem&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kakṣyā&#039;&#039; – popręg (wraz z sidłem?)&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kambala&#039;&#039; / &#039;&#039;kutha&#039;&#039; / &#039;&#039;paristoma&#039;&#039; – czaprak lub prosta forma siodła&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;abhīśu&#039;&#039; / &#039;&#039;raśmi&#039;&#039; – lejce&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;graiveya&#039;&#039; – łańcuch wokół szyi słonia (część uprzęży?).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rydwannicy to najbardziej poważna formacja militarna w MBh. Większość znaczących bohaterów walczy z &#039;&#039;&#039;[[Ratha – rydwan|rydwanu]]&#039;&#039;&#039;. W tekście odnajdujemy liczne opisy rydwanów, listy jego części (głównie wśród pobojowisk) czy opisy walk z niego prowadzonych. Część terminów nazywających elementy rydwanu jest niejasna:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kūbara&#039;&#039; – przednia cześć dyszla, do którego wiąże się jarzmo; miejsce gdzie zasiada woźnica (?),&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;anukarṣa&#039;&#039; – prawdopodobnie mocowanie dyszla do ośi,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bandhura&#039;&#039; / &#039;&#039;vandhura&#039;&#039; – przednia zaokrąglona część kosza (?),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Inne informują nas o możliwej specyfice indyjskiego rydwanu, np. mógł on posiadać ławę do siedzenia (&#039;&#039;upastha&#039;&#039;), ważnym jego elementem były [[Dhvaja – proporzec z godłem|drzewce (&#039;&#039;yaṣṭi&#039;&#039;) proporca (&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;)]] oraz parasola (&#039;&#039;chattra&#039;&#039;), a dyszel mógł być montowany do ośki przy pomocy widłowej, trójczłonowej konstrukcji (&#039;&#039;triveṇu&#039;&#039; – „trójbambus”).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śaraṇa /  āśraya / rakṣaṇa&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń ochronna (zbroja)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Kavaca – zbroja|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;kavaca&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – zbroja]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Carman – tarcza|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;carman&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – tarcza]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|2&lt;br /&gt;
|[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;bhāṇḍa, kakṣyā&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rząd  koński i słoniowy]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|3&lt;br /&gt;
|[[Ratha – rydwan|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ratha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rydwan]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Dhvaja – proporzec z godłem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;  – proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3437</id>
		<title>Kategoria:Wyposażenie militarne</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3437"/>
		<updated>2023-02-09T15:14:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Andrzej Bobkiewicz|data_publikacji=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niewiele wiadomo o &#039;&#039;&#039;[[Kavaca – zbroja|broni ochronnej]]&#039;&#039;&#039; w MBh. Autorzy stosują 8 terminów na jej określenie, z których dwa najczęstsze to: &#039;&#039;kavaca&#039;&#039; i &#039;&#039;varman&#039;&#039;. Spotykamy też nomenklaturę określającą części zbroi jak: hełm (&#039;&#039;śirastrāṇa&#039;&#039;), [[Carman – tarcza|tarcza (&#039;&#039;carman&#039;&#039;)]], ochrona ręki (&#039;&#039;hastatrāṇa&#039;&#039;), ochrona palców lub kciuka (zakier łuczniczy) (&#039;&#039;aṅgulitrāṇa&#039;&#039;), zarękawie lub karwasz łuczniczy (&#039;&#039;talatra/godhā&#039;&#039;), obojczyk (&#039;&#039;kaṇṭha-trāṇa&#039;&#039;) oraz napierśnik (&#039;&#039;uraśchada&#039;&#039;). Zbroja w MBh okrywa również zwierzęta: konie i słonie, jednak w tekście spotykamy jedynie ogólne jej określenia, te same, które nazywają zbroję ludzką, bez dodatkowej specyfikacji. Najpopularniejsza zbroja słoniowa wykonana była ze skóry i dla wzmocnienia ćwiekowana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|Rząd koński i słoniowy]]&#039;&#039;&#039; jest ważną częścią obrazów batalistycznych MBh. Autorzy wzmiankują jego części, choć i w tym przypadku ich precyzyjna identyfikacja daleka jest od klarowności:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhāṇḍa&#039;&#039; – uprząż / uzna z wędzidłem&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kakṣyā&#039;&#039; – popręg (wraz z sidłem?)&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kambala&#039;&#039; / &#039;&#039;kutha&#039;&#039; / &#039;&#039;paristoma&#039;&#039; – czaprak lub prosta forma siodła&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;abhīśu&#039;&#039; / &#039;&#039;raśmi&#039;&#039; – lejce&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;graiveya&#039;&#039; – łańcuch wokół szyi słonia (część uprzęży?).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rydwannicy to najbardziej poważna formacja militarna w MBh. Większość znaczących bohaterów walczy z &#039;&#039;&#039;[[Ratha – rydwan|rydwanu]]&#039;&#039;&#039;. W tekście odnajdujemy liczne opisy rydwanów, listy jego części (głównie wśród pobojowisk) czy opisy walk z niego prowadzonych. Część terminów nazywających elementy rydwanu jest niejasna:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kūbara&#039;&#039; – przednia cześć dyszla, do którego wiąże się jarzmo; miejsce gdzie zasiada woźnica (?),&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;anukarṣa&#039;&#039; – prawdopodobnie mocowanie dyszla do ośi,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bandhura&#039;&#039; / &#039;&#039;vandhura&#039;&#039; – przednia zaokrąglona część kosza (?),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Inne informują nas o możliwej specyfice indyjskiego rydwanu, np. mógł on posiadać ławę do siedzenia (&#039;&#039;upastha&#039;&#039;), ważnym jego elementem były [[Dhvaja – proporzec z godłem|drzewce (&#039;&#039;yaṣṭi&#039;&#039;) proporca (&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;)]] oraz parasola (&#039;&#039;chattra&#039;&#039;), a dyszel mógł być montowany do ośki przy pomocy widłowej, trójczłonowej konstrukcji (&#039;&#039;triveṇu&#039;&#039; – „trójbambus”).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śaraṇa /  āśraya / rakṣaṇa&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń ochronna (zbroja)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Kavaca – zbroja|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;kavaca&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – zbroja]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Carman – tarcza|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;carman&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – tarcza]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|2&lt;br /&gt;
|[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;bhāṇḍa, kakṣyā&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rząd  koński i słoniowy]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|3&lt;br /&gt;
|[[Ratha – rydwan|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ratha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rydwan]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Dhvaja – proporzec z godłem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;  – proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3436</id>
		<title>Kategoria:Wyposażenie militarne</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3436"/>
		<updated>2023-02-09T15:14:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|radaktorzy=Andrzej Bobkiewicz|data_publikacji=}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niewiele wiadomo o &#039;&#039;&#039;[[Kavaca – zbroja|broni ochronnej]]&#039;&#039;&#039; w MBh. Autorzy stosują 8 terminów na jej określenie, z których dwa najczęstsze to: &#039;&#039;kavaca&#039;&#039; i &#039;&#039;varman&#039;&#039;. Spotykamy też nomenklaturę określającą części zbroi jak: hełm (&#039;&#039;śirastrāṇa&#039;&#039;), [[Carman – tarcza|tarcza (&#039;&#039;carman&#039;&#039;)]], ochrona ręki (&#039;&#039;hastatrāṇa&#039;&#039;), ochrona palców lub kciuka (zakier łuczniczy) (&#039;&#039;aṅgulitrāṇa&#039;&#039;), zarękawie lub karwasz łuczniczy (&#039;&#039;talatra/godhā&#039;&#039;), obojczyk (&#039;&#039;kaṇṭha-trāṇa&#039;&#039;) oraz napierśnik (&#039;&#039;uraśchada&#039;&#039;). Zbroja w MBh okrywa również zwierzęta: konie i słonie, jednak w tekście spotykamy jedynie ogólne jej określenia, te same, które nazywają zbroję ludzką, bez dodatkowej specyfikacji. Najpopularniejsza zbroja słoniowa wykonana była ze skóry i dla wzmocnienia ćwiekowana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|Rząd koński i słoniowy]]&#039;&#039;&#039; jest ważną częścią obrazów batalistycznych MBh. Autorzy wzmiankują jego części, choć i w tym przypadku ich precyzyjna identyfikacja daleka jest od klarowności:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhāṇḍa&#039;&#039; – uprząż / uzna z wędzidłem&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kakṣyā&#039;&#039; – popręg (wraz z sidłem?)&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kambala&#039;&#039; / &#039;&#039;kutha&#039;&#039; / &#039;&#039;paristoma&#039;&#039; – czaprak lub prosta forma siodła&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;abhīśu&#039;&#039; / &#039;&#039;raśmi&#039;&#039; – lejce&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;graiveya&#039;&#039; – łańcuch wokół szyi słonia (część uprzęży?).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rydwannicy to najbardziej poważna formacja militarna w MBh. Większość znaczących bohaterów walczy z &#039;&#039;&#039;[[Ratha – rydwan|rydwanu]]&#039;&#039;&#039;. W tekście odnajdujemy liczne opisy rydwanów, listy jego części (głównie wśród pobojowisk) czy opisy walk z niego prowadzonych. Część terminów nazywających elementy rydwanu jest niejasna:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kūbara&#039;&#039; – przednia cześć dyszla, do którego wiąże się jarzmo; miejsce gdzie zasiada woźnica (?),&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;anukarṣa&#039;&#039; – prawdopodobnie mocowanie dyszla do ośi,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bandhura&#039;&#039; / &#039;&#039;vandhura&#039;&#039; – przednia zaokrąglona część kosza (?),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Inne informują nas o możliwej specyfice indyjskiego rydwanu, np. mógł on posiadać ławę do siedzenia (&#039;&#039;upastha&#039;&#039;), ważnym jego elementem były [[Dhvaja – proporzec z godłem|drzewce (&#039;&#039;yaṣṭi&#039;&#039;) proporca (&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;)]] oraz parasola (&#039;&#039;chattra&#039;&#039;), a dyszel mógł być montowany do ośki przy pomocy widłowej, trójczłonowej konstrukcji (&#039;&#039;triveṇu&#039;&#039; – „trójbambus”).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śaraṇa /  āśraya / rakṣaṇa&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń ochronna (zbroja)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Kavaca – zbroja|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;kavaca&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – zbroja]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Carman – tarcza|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;carman&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – tarcza]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|2&lt;br /&gt;
|[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;bhāṇḍa, kakṣyā&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rząd  koński i słoniowy]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|3&lt;br /&gt;
|[[Ratha – rydwan|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ratha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rydwan]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Dhvaja – proporzec z godłem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;  – proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3435</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3435"/>
		<updated>2023-02-09T15:13:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data_publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3434</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3434"/>
		<updated>2023-02-09T15:13:23Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|wiersz2=Karina Babkiewicz|wiersz3=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3433</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3433"/>
		<updated>2023-02-09T15:02:11Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|wiersz1=Andrzej Babkiewicz|wiersz2=Karina Babkiewicz|wiersz3=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3432</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3432"/>
		<updated>2023-02-09T15:01:29Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|autor=Andrzej Babkiewicz|redaktorzy=Karina Babkiewicz|data_publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3431</id>
		<title>Kategoria:Wyposażenie militarne</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Wyposa%C5%BCenie_militarne&amp;diff=3431"/>
		<updated>2023-02-09T15:00:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|autor=Andrzej Bobkiewicz|redaktorzy=Andrzej Bobkiewicz}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niewiele wiadomo o &#039;&#039;&#039;[[Kavaca – zbroja|broni ochronnej]]&#039;&#039;&#039; w MBh. Autorzy stosują 8 terminów na jej określenie, z których dwa najczęstsze to: &#039;&#039;kavaca&#039;&#039; i &#039;&#039;varman&#039;&#039;. Spotykamy też nomenklaturę określającą części zbroi jak: hełm (&#039;&#039;śirastrāṇa&#039;&#039;), [[Carman – tarcza|tarcza (&#039;&#039;carman&#039;&#039;)]], ochrona ręki (&#039;&#039;hastatrāṇa&#039;&#039;), ochrona palców lub kciuka (zakier łuczniczy) (&#039;&#039;aṅgulitrāṇa&#039;&#039;), zarękawie lub karwasz łuczniczy (&#039;&#039;talatra/godhā&#039;&#039;), obojczyk (&#039;&#039;kaṇṭha-trāṇa&#039;&#039;) oraz napierśnik (&#039;&#039;uraśchada&#039;&#039;). Zbroja w MBh okrywa również zwierzęta: konie i słonie, jednak w tekście spotykamy jedynie ogólne jej określenia, te same, które nazywają zbroję ludzką, bez dodatkowej specyfikacji. Najpopularniejsza zbroja słoniowa wykonana była ze skóry i dla wzmocnienia ćwiekowana.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|Rząd koński i słoniowy]]&#039;&#039;&#039; jest ważną częścią obrazów batalistycznych MBh. Autorzy wzmiankują jego części, choć i w tym przypadku ich precyzyjna identyfikacja daleka jest od klarowności:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhāṇḍa&#039;&#039; – uprząż / uzna z wędzidłem&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kakṣyā&#039;&#039; – popręg (wraz z sidłem?)&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kambala&#039;&#039; / &#039;&#039;kutha&#039;&#039; / &#039;&#039;paristoma&#039;&#039; – czaprak lub prosta forma siodła&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;abhīśu&#039;&#039; / &#039;&#039;raśmi&#039;&#039; – lejce&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;graiveya&#039;&#039; – łańcuch wokół szyi słonia (część uprzęży?).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Rydwannicy to najbardziej poważna formacja militarna w MBh. Większość znaczących bohaterów walczy z &#039;&#039;&#039;[[Ratha – rydwan|rydwanu]]&#039;&#039;&#039;. W tekście odnajdujemy liczne opisy rydwanów, listy jego części (głównie wśród pobojowisk) czy opisy walk z niego prowadzonych. Część terminów nazywających elementy rydwanu jest niejasna:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kūbara&#039;&#039; – przednia cześć dyszla, do którego wiąże się jarzmo; miejsce gdzie zasiada woźnica (?),&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;anukarṣa&#039;&#039; – prawdopodobnie mocowanie dyszla do ośi,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bandhura&#039;&#039; / &#039;&#039;vandhura&#039;&#039; – przednia zaokrąglona część kosza (?),&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Inne informują nas o możliwej specyfice indyjskiego rydwanu, np. mógł on posiadać ławę do siedzenia (&#039;&#039;upastha&#039;&#039;), ważnym jego elementem były [[Dhvaja – proporzec z godłem|drzewce (&#039;&#039;yaṣṭi&#039;&#039;) proporca (&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;)]] oraz parasola (&#039;&#039;chattra&#039;&#039;), a dyszel mógł być montowany do ośki przy pomocy widłowej, trójczłonowej konstrukcji (&#039;&#039;triveṇu&#039;&#039; – „trójbambus”).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śaraṇa /  āśraya / rakṣaṇa&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń ochronna (zbroja)&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Kavaca – zbroja|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;kavaca&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – zbroja]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Carman – tarcza|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;carman&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – tarcza]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|2&lt;br /&gt;
|[[Bhāṇḍa – rząd koński i słoniowy|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;bhāṇḍa, kakṣyā&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rząd  koński i słoniowy]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
! rowspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|3&lt;br /&gt;
|[[Ratha – rydwan|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ratha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – rydwan]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[Dhvaja – proporzec z godłem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;dhvaja&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;  – proporzec z godłem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3430</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3430"/>
		<updated>2023-02-09T14:57:40Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;autor&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;redaktorzy&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;data_publikacji&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3429</id>
		<title>Kategoria:Organizacja armii</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3429"/>
		<updated>2023-01-13T13:24:05Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|wiersz1=Andrzej Babkiewicz|wiersz2=Andrzej Babkiewicz|wiersz3=2023-01-13}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Organizację sił militarnych można analizować z różnych perspektyw. Najczęściej podziału dokonuje się ze względu na:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* sposób werbowania i charakter służby (wojsko zaciężne, obywatelskie, pospolite ruszenie)&lt;br /&gt;
* strukturę – od najmniejszych jednostek po całą armię (drużyna, pluton, kompania itd.)&lt;br /&gt;
* typy formacji oraz sposób walki i uzbrojenie (konnica, piechota, formacje lekko i ciężko zbrojne)&lt;br /&gt;
* rodzaj wykonywanych zadań (operacyjne, straż graniczna, policja, gwardia pałacowa)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sposób werbowania ==&lt;br /&gt;
Do sposobu werbowania wojsk nawiązuje &#039;&#039;Księga starań&#039;&#039;, a szczególnie jej sekcje &#039;&#039;Gromadzenie armii&#039;&#039; (&#039;&#039;senodyoga&#039;&#039; 5.1-21) oraz &#039;&#039;Pozyskiwanie wojsk&#039;&#039; (&#039;&#039;abhiniryāṇayātr&#039;&#039; 5.145-156). Siły wojskowe organizowano w strukturach klanowych, a przywództwo leżało w rękach władcy i członków jego rodziny. Zbieranie armii polegało na pozyskaniu lojalności rodów i klanów. Odbywało się to przez posyłanie korespondencji i posłańców. Stosowano rozmaite metody zdobywania lojalności od negocjacji poprzez przekupstwo aż po groźby i zastraszanie. Krainy wasalne w naturalny sposób zobowiązane były do wsparcia monarchy, któremu poprzysięgły poddaństwo. Mimo tego władcy mieli dużą swobodę decyzyjną. Zdarzało się, że w jednym rodzie następował rozłam i  podział na stronnictwa. Taka sytuacja miała miejsce szczególnie w przypadkach konfederacji plemiennych, do jakich zaliczyć można Wrysznich i Pańćalów, z których jedni opowiedzieli się po stronie Pandawów, drudzy Kaurawów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Różnorodność etniczna sił wojskowych ==&lt;br /&gt;
[[Plik:Xerxes all ethnicities.jpg|mały|500x500px|Relief znajdujący się nad wejściem do grobowca Kserksesa I (486-465 p.n.e.) w Naqsh-e Rostam. Podobny relief, lecz nieco bardziej zniszczony znajduje się nad grobowcem Artakserksesa II (404-358 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Xerxes_all_ethnicities.jpg|wikimedia)]].]]&lt;br /&gt;
W pozyskiwaniu sił wojskowych uprzedzenia związane z przynależnością kulturową czy etniczną nie miały wielkiego znaczenia. MBh wspomina o armiach powoływanych z ludności plemiennej (&#039;&#039;kirāta, niṣāda, dasyu&#039;&#039;), ludów uznawanych za barbarzyńskie (&#039;&#039;yavana, śaka, mleccha&#039;&#039;), a nawet z wrogich ludzkiej rasie rakszasów (&#039;&#039;rākṣasa&#039;&#039;). Proceder pozyskiwania armii z krain wasalnych dotyczy całego świata starożytnego. Słynny relief z grobowca Kserksesa I (518-465 p.n.e.) w nekropolii koło Persepolis przedstawia armię Achemenidów składającą się z wojowników pochodzących z różnych satrapii. Różnią się oni strojem, wyglądem i uzbrojeniem. Każdy z ludów formował odrębny oddział zaciężny, gromadzony na potrzeby wypraw wojennych.&lt;br /&gt;
== Personel organizacyjny ==&lt;br /&gt;
Wojna była i jest wielkim przedsięwzięciem, w którym uczestniczy cały sztab ludzi. Choć personel organizacyjny rzadko pojawia się w opisach, bez niego niemożliwym byłoby toczenie wojny i rozgrywanie bitew. Do niezbędnego personelu organizacyjnego należy zaliczyć:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* służba kwatermistrzowska zajmująca się dostarczanie żywności&lt;br /&gt;
* rzemieślnicy, cieśle, kowale pracujący na potrzeby wojska&lt;br /&gt;
* śpiewacy, muzycy, kurtyzany – uprzyjemniający czas wolny i zagrzewający do walki&lt;br /&gt;
* słudzy zajmujący się rozkładaniem obozów&lt;br /&gt;
* szpiedzy prowadzący działalność wywiadowczą&lt;br /&gt;
* posłańcy i gońcy przekazujący informacje&lt;br /&gt;
* słudzy uprzątający pobojowisko i grzebiący zmarłych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Krótkie wzmianki w MBh pozwalają na rekonstrukcję niektórych z tych struktur organizacyjnych. Informacje o nich odnajduje się na marginesie opisów albo można wnioskować o ich istnieniu z przedstawianych udogodnień. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zagadnienia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Cztery typy formacji militarnych (caturaṅga)|Cztery typy formacji militarnych (&#039;&#039;caturaṅga&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
* [[Struktura i liczebność armii]]&lt;br /&gt;
* [[Życie obozowe]]&lt;br /&gt;
* [[Muzycy wojskowi]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Szyki militarne|Szyki militarne]]&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3428</id>
		<title>Kategoria:Organizacja armii</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3428"/>
		<updated>2023-01-13T13:23:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|wiersz1=Mieczysław|wiersz2=Kleofas|wiersz3=2023-01-13}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Organizację sił militarnych można analizować z różnych perspektyw. Najczęściej podziału dokonuje się ze względu na:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* sposób werbowania i charakter służby (wojsko zaciężne, obywatelskie, pospolite ruszenie)&lt;br /&gt;
* strukturę – od najmniejszych jednostek po całą armię (drużyna, pluton, kompania itd.)&lt;br /&gt;
* typy formacji oraz sposób walki i uzbrojenie (konnica, piechota, formacje lekko i ciężko zbrojne)&lt;br /&gt;
* rodzaj wykonywanych zadań (operacyjne, straż graniczna, policja, gwardia pałacowa)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sposób werbowania ==&lt;br /&gt;
Do sposobu werbowania wojsk nawiązuje &#039;&#039;Księga starań&#039;&#039;, a szczególnie jej sekcje &#039;&#039;Gromadzenie armii&#039;&#039; (&#039;&#039;senodyoga&#039;&#039; 5.1-21) oraz &#039;&#039;Pozyskiwanie wojsk&#039;&#039; (&#039;&#039;abhiniryāṇayātr&#039;&#039; 5.145-156). Siły wojskowe organizowano w strukturach klanowych, a przywództwo leżało w rękach władcy i członków jego rodziny. Zbieranie armii polegało na pozyskaniu lojalności rodów i klanów. Odbywało się to przez posyłanie korespondencji i posłańców. Stosowano rozmaite metody zdobywania lojalności od negocjacji poprzez przekupstwo aż po groźby i zastraszanie. Krainy wasalne w naturalny sposób zobowiązane były do wsparcia monarchy, któremu poprzysięgły poddaństwo. Mimo tego władcy mieli dużą swobodę decyzyjną. Zdarzało się, że w jednym rodzie następował rozłam i  podział na stronnictwa. Taka sytuacja miała miejsce szczególnie w przypadkach konfederacji plemiennych, do jakich zaliczyć można Wrysznich i Pańćalów, z których jedni opowiedzieli się po stronie Pandawów, drudzy Kaurawów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Różnorodność etniczna sił wojskowych ==&lt;br /&gt;
[[Plik:Xerxes all ethnicities.jpg|mały|500x500px|Relief znajdujący się nad wejściem do grobowca Kserksesa I (486-465 p.n.e.) w Naqsh-e Rostam. Podobny relief, lecz nieco bardziej zniszczony znajduje się nad grobowcem Artakserksesa II (404-358 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Xerxes_all_ethnicities.jpg|wikimedia)]].]]&lt;br /&gt;
W pozyskiwaniu sił wojskowych uprzedzenia związane z przynależnością kulturową czy etniczną nie miały wielkiego znaczenia. MBh wspomina o armiach powoływanych z ludności plemiennej (&#039;&#039;kirāta, niṣāda, dasyu&#039;&#039;), ludów uznawanych za barbarzyńskie (&#039;&#039;yavana, śaka, mleccha&#039;&#039;), a nawet z wrogich ludzkiej rasie rakszasów (&#039;&#039;rākṣasa&#039;&#039;). Proceder pozyskiwania armii z krain wasalnych dotyczy całego świata starożytnego. Słynny relief z grobowca Kserksesa I (518-465 p.n.e.) w nekropolii koło Persepolis przedstawia armię Achemenidów składającą się z wojowników pochodzących z różnych satrapii. Różnią się oni strojem, wyglądem i uzbrojeniem. Każdy z ludów formował odrębny oddział zaciężny, gromadzony na potrzeby wypraw wojennych.&lt;br /&gt;
== Personel organizacyjny ==&lt;br /&gt;
Wojna była i jest wielkim przedsięwzięciem, w którym uczestniczy cały sztab ludzi. Choć personel organizacyjny rzadko pojawia się w opisach, bez niego niemożliwym byłoby toczenie wojny i rozgrywanie bitew. Do niezbędnego personelu organizacyjnego należy zaliczyć:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* służba kwatermistrzowska zajmująca się dostarczanie żywności&lt;br /&gt;
* rzemieślnicy, cieśle, kowale pracujący na potrzeby wojska&lt;br /&gt;
* śpiewacy, muzycy, kurtyzany – uprzyjemniający czas wolny i zagrzewający do walki&lt;br /&gt;
* słudzy zajmujący się rozkładaniem obozów&lt;br /&gt;
* szpiedzy prowadzący działalność wywiadowczą&lt;br /&gt;
* posłańcy i gońcy przekazujący informacje&lt;br /&gt;
* słudzy uprzątający pobojowisko i grzebiący zmarłych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Krótkie wzmianki w MBh pozwalają na rekonstrukcję niektórych z tych struktur organizacyjnych. Informacje o nich odnajduje się na marginesie opisów albo można wnioskować o ich istnieniu z przedstawianych udogodnień. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zagadnienia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Cztery typy formacji militarnych (caturaṅga)|Cztery typy formacji militarnych (&#039;&#039;caturaṅga&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
* [[Struktura i liczebność armii]]&lt;br /&gt;
* [[Życie obozowe]]&lt;br /&gt;
* [[Muzycy wojskowi]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Szyki militarne|Szyki militarne]]&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3427</id>
		<title>Kategoria:Organizacja armii</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Organizacja_armii&amp;diff=3427"/>
		<updated>2023-01-13T11:46:01Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;{{InfoBox|Autor=Mieczysław|Redaktorzy=Kleofas|Data publikacji=2023-01-13}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Organizację sił militarnych można analizować z różnych perspektyw. Najczęściej podziału dokonuje się ze względu na:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* sposób werbowania i charakter służby (wojsko zaciężne, obywatelskie, pospolite ruszenie)&lt;br /&gt;
* strukturę – od najmniejszych jednostek po całą armię (drużyna, pluton, kompania itd.)&lt;br /&gt;
* typy formacji oraz sposób walki i uzbrojenie (konnica, piechota, formacje lekko i ciężko zbrojne)&lt;br /&gt;
* rodzaj wykonywanych zadań (operacyjne, straż graniczna, policja, gwardia pałacowa)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Sposób werbowania ==&lt;br /&gt;
Do sposobu werbowania wojsk nawiązuje &#039;&#039;Księga starań&#039;&#039;, a szczególnie jej sekcje &#039;&#039;Gromadzenie armii&#039;&#039; (&#039;&#039;senodyoga&#039;&#039; 5.1-21) oraz &#039;&#039;Pozyskiwanie wojsk&#039;&#039; (&#039;&#039;abhiniryāṇayātr&#039;&#039; 5.145-156). Siły wojskowe organizowano w strukturach klanowych, a przywództwo leżało w rękach władcy i członków jego rodziny. Zbieranie armii polegało na pozyskaniu lojalności rodów i klanów. Odbywało się to przez posyłanie korespondencji i posłańców. Stosowano rozmaite metody zdobywania lojalności od negocjacji poprzez przekupstwo aż po groźby i zastraszanie. Krainy wasalne w naturalny sposób zobowiązane były do wsparcia monarchy, któremu poprzysięgły poddaństwo. Mimo tego władcy mieli dużą swobodę decyzyjną. Zdarzało się, że w jednym rodzie następował rozłam i  podział na stronnictwa. Taka sytuacja miała miejsce szczególnie w przypadkach konfederacji plemiennych, do jakich zaliczyć można Wrysznich i Pańćalów, z których jedni opowiedzieli się po stronie Pandawów, drudzy Kaurawów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Różnorodność etniczna sił wojskowych ==&lt;br /&gt;
[[Plik:Xerxes all ethnicities.jpg|mały|500x500px|Relief znajdujący się nad wejściem do grobowca Kserksesa I (486-465 p.n.e.) w Naqsh-e Rostam. Podobny relief, lecz nieco bardziej zniszczony znajduje się nad grobowcem Artakserksesa II (404-358 p.n.e.) (źródło: [[commons:File:Xerxes_all_ethnicities.jpg|wikimedia)]].]]&lt;br /&gt;
W pozyskiwaniu sił wojskowych uprzedzenia związane z przynależnością kulturową czy etniczną nie miały wielkiego znaczenia. MBh wspomina o armiach powoływanych z ludności plemiennej (&#039;&#039;kirāta, niṣāda, dasyu&#039;&#039;), ludów uznawanych za barbarzyńskie (&#039;&#039;yavana, śaka, mleccha&#039;&#039;), a nawet z wrogich ludzkiej rasie rakszasów (&#039;&#039;rākṣasa&#039;&#039;). Proceder pozyskiwania armii z krain wasalnych dotyczy całego świata starożytnego. Słynny relief z grobowca Kserksesa I (518-465 p.n.e.) w nekropolii koło Persepolis przedstawia armię Achemenidów składającą się z wojowników pochodzących z różnych satrapii. Różnią się oni strojem, wyglądem i uzbrojeniem. Każdy z ludów formował odrębny oddział zaciężny, gromadzony na potrzeby wypraw wojennych.&lt;br /&gt;
== Personel organizacyjny ==&lt;br /&gt;
Wojna była i jest wielkim przedsięwzięciem, w którym uczestniczy cały sztab ludzi. Choć personel organizacyjny rzadko pojawia się w opisach, bez niego niemożliwym byłoby toczenie wojny i rozgrywanie bitew. Do niezbędnego personelu organizacyjnego należy zaliczyć:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* służba kwatermistrzowska zajmująca się dostarczanie żywności&lt;br /&gt;
* rzemieślnicy, cieśle, kowale pracujący na potrzeby wojska&lt;br /&gt;
* śpiewacy, muzycy, kurtyzany – uprzyjemniający czas wolny i zagrzewający do walki&lt;br /&gt;
* słudzy zajmujący się rozkładaniem obozów&lt;br /&gt;
* szpiedzy prowadzący działalność wywiadowczą&lt;br /&gt;
* posłańcy i gońcy przekazujący informacje&lt;br /&gt;
* słudzy uprzątający pobojowisko i grzebiący zmarłych&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Krótkie wzmianki w MBh pozwalają na rekonstrukcję niektórych z tych struktur organizacyjnych. Informacje o nich odnajduje się na marginesie opisów albo można wnioskować o ich istnieniu z przedstawianych udogodnień. &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Zagadnienia ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*[[Cztery typy formacji militarnych (caturaṅga)|Cztery typy formacji militarnych (&#039;&#039;caturaṅga&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
* [[Struktura i liczebność armii]]&lt;br /&gt;
* [[Życie obozowe]]&lt;br /&gt;
* [[Muzycy wojskowi]]&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Szyki militarne|Szyki militarne]]&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3424</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3424"/>
		<updated>2023-01-03T15:28:10Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|wiersz1=test.1|wiersz2=test.2|wiersz3=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3423</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3423"/>
		<updated>2023-01-03T15:27:04Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3422</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3422"/>
		<updated>2023-01-03T15:26:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz2}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz3}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3421</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3421"/>
		<updated>2023-01-03T15:26:22Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz2}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz3}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3420</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3420"/>
		<updated>2023-01-03T15:25:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: /* Podział broni */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|wiersz1=test1|wiersz2=test2|wiersz3=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3419</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3419"/>
		<updated>2023-01-03T15:25:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: /* Podział broni */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|wiersz1=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3418</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3418"/>
		<updated>2023-01-03T15:24:20Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz2}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz3}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;noinclude&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;templatedata&amp;gt;&lt;br /&gt;
{&lt;br /&gt;
	&amp;quot;params&amp;quot;: {&lt;br /&gt;
		&amp;quot;wiersz1&amp;quot;: {},&lt;br /&gt;
		&amp;quot;wiersz2&amp;quot;: {},&lt;br /&gt;
		&amp;quot;wiersz3&amp;quot;: {}&lt;br /&gt;
	},&lt;br /&gt;
	&amp;quot;maps&amp;quot;: {&lt;br /&gt;
		&amp;quot;test&amp;quot;: {}&lt;br /&gt;
	}&lt;br /&gt;
}&lt;br /&gt;
&amp;lt;/templatedata&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/noinclude&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3417</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3417"/>
		<updated>2023-01-03T15:21:49Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz2}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz3}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3416</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3416"/>
		<updated>2023-01-03T13:55:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3415</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3415"/>
		<updated>2023-01-03T13:54:26Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: /* Podział broni */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|Autor=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3414</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3414"/>
		<updated>2023-01-03T13:54:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: /* Podział broni */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{infobox|Autor=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3413</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3413"/>
		<updated>2023-01-03T13:53:47Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: /* Podział broni */&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{infobox InfoBox|Autor=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3412</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3412"/>
		<updated>2023-01-03T13:53:15Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox InfoBox|Autor=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3411</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3411"/>
		<updated>2023-01-03T13:52:37Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;InfoBox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/InfoBox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3410</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3410"/>
		<updated>2022-12-29T15:05:02Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;infobox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{{wiersz1}}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/infobox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3409</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3409"/>
		<updated>2022-12-29T14:50:43Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;infobox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/infobox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3408</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3408"/>
		<updated>2022-12-29T14:45:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{InfoBox|Autor=test1|Redaktorzy=test2|Data publikacji=2022-12-29}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
*&#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot; ! |&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
| &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
*[[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==Przypisy==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3407</id>
		<title>Szablon:InfoBox</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:InfoBox&amp;diff=3407"/>
		<updated>2022-12-29T14:43:03Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;infobox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;{{PAGENAME}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;image source=&amp;quot;obraz&amp;quot;/&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz1&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Autor&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz2&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Redaktorzy&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;wiersz3&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;Data publikacji&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
        &amp;lt;default&amp;gt;{{DATE}}&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/infobox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3406</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3406"/>
		<updated>2022-12-29T14:35:55Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Przypisy ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3405</id>
		<title>Kategoria:Broń</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Kategoria:Bro%C5%84&amp;diff=3405"/>
		<updated>2022-12-29T12:26:39Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: test infoboksu&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;== Podział broni ==&lt;br /&gt;
{{Infoboks mk|test2=2test}}&lt;br /&gt;
Autorzy MBh nie posiadali gruntownej wiedzy dotyczącej uzbrojenia lub też nie chcieli się nią dzielić. Terminologia określająca broń jest na wysokim stopniu ogólności. Najczęściej wykorzystywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;łuk&#039;&#039;&#039; (wspomniany w tekście 1466 razy). Przeważnie określa się go jednym z trzech terminów: &#039;&#039;dhanus, cāpa, kārmuka&#039;&#039;. Nie dowiadujemy się jednak o jego budowie czy typach. Za to pojawiają się dziesiątki określeń na &#039;&#039;&#039;strzały&#039;&#039;&#039;. Goszczą one w tekście pod różnymi nazwami aż 5668 razy. Wiele określeń to synonimy, ale istnieje spora grupa terminów, które nazywają specyficzne strzały, o czym wnioskujemy  z nazwy lub sposobu ich użycia.  &lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Drugą najchętniej opisywaną bronią jest &#039;&#039;&#039;maczuga&#039;&#039;&#039; (wzmiankowana 1268 razy&amp;lt;ref&amp;gt;Ilość wzmianek należy nieco zmniejszyć, gdyż termin &#039;&#039;daṇḍa&#039;&#039; wspomniany w tekście 442 razy często odnosi się do kija lub kary, a nie do broni.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Autorzy nazywają ją: &#039;&#039;gadā, daṇḍa, parigha, musala&#039;&#039;. Terminy te nie są synonimiczne, jednak na podstawie tekstu ciężko określić specyfikę poszczególnych jej typów.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Trzecim najczęściej wzmiankowanym orężem jest &#039;&#039;&#039;włócznia&#039;&#039;&#039; lub szerzej broń drzewcowa (wymieniona 914 razy&amp;lt;ref&amp;gt;W precyzyjnym określeniu tej wartości trzeba wziąć poprawkę na termin &#039;&#039;śakti&#039;&#039; wspomniany aż 507 razy, który przeważnie oznacza „moc”, a nie włócznię.&amp;lt;/ref&amp;gt;). Również w tym przypadku nie poznajemy jej specyfiki. Istnieją cztery podstawowe określenia na włócznię: &#039;&#039;śakti, tomara, śūla, ṛṣṭi&#039;&#039;. Występują one często obok siebie, co sugerowałoby ich odrębność, jednak w tekście zdają się być stosowane zamiennie.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Czwartą często wzmiankowaną bronią jest &#039;&#039;&#039;miecz&#039;&#039;&#039; (wymieniony 520 razy). Jego trzy określenia: &#039;&#039;khaḍga, asi, nistṛṃśa&#039;&#039;, funkcjonują jako synonimy. W tekście pojawia się również &#039;&#039;&#039;topór bojowy&#039;&#039;&#039; (99 razy), &#039;&#039;&#039;młot bojowy&#039;&#039;&#039; (31 razy) i &#039;&#039;&#039;ankus&#039;&#039;&#039; (83 razy). Występują one głównie w wyliczeniach oręża i nie spotykamy przykładów ich użyciu podczas walki, może poza ankusem, który stosują wojownicy i kornacy dosiadający słoni.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W MBh nie pojawiają się &#039;&#039;&#039;sztylety&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;churī&#039;&#039; wspomniany jest tylko raz i to nie w księgach batalistycznych), poza bliżej niezidentyfikowanym „pazurem” (&#039;&#039;nakhara&#039;&#039;) i „ostrzem” (&#039;&#039;kṣurapra&#039;&#039;) – to ostatnie częściej zdaje się oznaczać strzałę. Zastanawia też brak procarzy, którzy byli jedną z ważniejszych formacji w bliskowschodnich armiach. &#039;&#039;&#039;Proca&#039;&#039;&#039; jest zaświadczona w kulturze harappańskiej, ale w MBh odnajdujemy tylko jeden termin, który może ją oznaczać (&#039;&#039;bhindipāla&#039;&#039;) i dodatkowo jest on na tyle niejasny, że nie wiemy, czy nie chodzi o jakiś rodzaj dzidy czy pocisk w ogólności.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Zatem sceneria oręża Mbh zamyka się na łuku, bogactwie strzał, maczudze, włóczni i mieczu. Komplikuje ją bogactwo synonimów oraz szereg terminów, których znaczenia nie rozumiemy. Można je przetłumaczyć jedynie wykorzystując etymologię, np.:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;kampana&#039;&#039; – „dygotacz”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;trisaṁdhin&#039;&#039;  – „trójczłonowiec”,&lt;br /&gt;
* &#039;&#039;bhuśuṇḍi&#039;&#039;   – „zmiażdżacz”.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Na potrzeby niniejszej prezentacji wprowadzamy pewien porządek omawianej broni. W tym celu stosujemy nomenklaturę spotykaną w MBh, a uściśloną w Agni-puranie (248.2-6). Broń (&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;) dzielimy na białą (&#039;&#039;śastra&#039;&#039;) i miotaną (&#039;&#039;astra&#039;&#039;). Dalszy podział związany jest z jej użyciem w walce i odpowiada na pytanie: czy przeznaczona jest do walki wręcz? czy jest ciskana? oraz w jaki sposób? Broń ochronną, czyli zbroję (&#039;&#039;śaraṇa&#039;&#039;) omawiamy wraz z budową rydwanu i uprzęży:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; ! style=&amp;quot;text-align: center;&amp;quot;|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;āyudha&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |1&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;śastra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  biała:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Amukta – do walki wręcz|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;amukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Muktāmukta – do walki wręcz i ciskania|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;muktāmukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – do walki wręcz i  ciskania]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
| rowspan=&amp;quot;3&amp;quot; |2&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;astra&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – broń  miotająca:&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Pāṇi-mukta – broń ciskana ręką|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;pāṇi-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana ręką]]&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
* [[:Kategoria:Yantra-mukta – ciskana urządzeniem|&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;yantra-mukta&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; – ciskana urządzeniem]]&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Przypisy ==&lt;br /&gt;
&amp;lt;references /&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Category:Militaria]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infoboks_mk&amp;diff=3404</id>
		<title>Szablon:Infoboks mk</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Szablon:Infoboks_mk&amp;diff=3404"/>
		<updated>2022-12-29T12:14:52Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: Infoboks utworzony przy użyciu kreatora infoboksów.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;&amp;lt;infobox&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;title source=&amp;quot;tytuł&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;tytuł infoboksu&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/title&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;data source=&amp;quot;opis&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;label&amp;gt;opis&amp;lt;/label&amp;gt;&lt;br /&gt;
		&amp;lt;default&amp;gt;1&amp;lt;/default&amp;gt;&lt;br /&gt;
	&amp;lt;/data&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/infobox&amp;gt;&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&amp;diff=3355</id>
		<title>Strona główna</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=Strona_g%C5%82%C3%B3wna&amp;diff=3355"/>
		<updated>2022-06-02T18:00:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: Dodanie na końcu info o fundatorze.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;Naszym celem jest rekonstrukcja uniwersum Mahabharaty (MBh) na podstawie artefaktów świata starożytnego oraz tekstu źródłowego. Tworzymy bazę danych dotyczącą eposu oraz dostarczamy pomocy wizualnych ułatwiających poznanie jego złożonego świata.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
MahabharataWiki to projekt społeczny. Zapraszamy do współpracy wszystkie osoby pragnące współtworzyć jego treści ([[zasady współpracy]]). Staramy się zapewnić wysoki merytoryczny poziom publikowanych informacji, dlatego też poszczególne działy doglądane są  przez ekspertów z danej dziedziny. Dokładamy wszelkich starań by materiały wizualne, zamieszczane na stronie, pochodziły z domeny publicznej lub były udostępnione na zasadzie wolnej licencji.&amp;lt;/p&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Struktura uniwersum&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Uniwersum podzielone jest na następujące działy:&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|[[Plik:Żródła.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Źródła rekonstrukcji|&amp;lt;big&amp;gt;Źródła rekonstrukcji&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Ołtarz ogniowy.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[:Kategoria:Rytuały i praktyki religijne|Rytuały i praktyki religijne]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Cekitana - jedwab.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Bohaterowie|&amp;lt;big&amp;gt;Bohaterowie&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Imiona.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[:Kategoria:Imiona|Imiona]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Mapa - miniatura.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Geografia|&amp;lt;big&amp;gt;Geografia&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Drzewo Gen.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[Drzewo Genealogiczne (1.70, 89-90)|Drzewo genealogiczne]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Bananowiec-kwiat, zdjęcie A.Babkiewicz 2009.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Przyroda|&amp;lt;big&amp;gt;Przyroda&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|[[Plik:Struktura.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;[[Struktura MBh]]&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Król Nagów na przedstawieniu rajskiego ogrodu Indry, Sanchi, I n.e. stupa nr 3, brama południowa.jpg|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Świat bogów|&amp;lt;big&amp;gt;Świat bogów&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
| [[Plik:Bibliografia.jpg|bezramki|80x80px]] &lt;br /&gt;
|&amp;lt;big&amp;gt;Bibliografia&amp;lt;/big&amp;gt;&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|[[Plik:Gada.png|bezramki|80x80px]]&lt;br /&gt;
|[[:Kategoria:Militaria|&amp;lt;big&amp;gt;Militaria&amp;lt;/big&amp;gt;]]&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&#039;&#039;&#039;Dołącz do nas&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
W odróżnieniu od innych serwisów typu Wiki stawiamy na personalizację zbiorów. Każdy wpis opatrzony jest imieniem autora lub autorów oraz redaktorów. Dodatkowo zawiera informacje czy artykuł był opublikowany lub wygłoszony na konferencji. Daje to możliwość cytowania fragmentów artykułów w publikacjach naukowych. Nie chcemy pozostawać anonimowi. W zakładce [[Zespół MabhabharataWiki|Zespół MahabharataWiki]] można znaleźć informacje o osobach tworzących projekt oraz o [[Zasady współpracy|zasadach współpracy]] z nami. Staramy się tworzyć zgrany zespół, który chętnie pomaga w rozwijanych projektach związanych z MBh – stań się jego częścią i poznaj ekspertów w dziedzinie sanskrytu, indologii oraz literatury epickiej.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;hr /&amp;gt;&lt;br /&gt;
Projekt realizowany ze środków MEiN w ramach programu NPRH (moduł „Uniwersalia 2.2”), umowa nr 0357/NPRH5/H22/84/2017 z dnia 26-10-2017 r.&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=B%E1%B9%9Bhadbala&amp;diff=3351</id>
		<title>Bṛhadbala</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=B%E1%B9%9Bhadbala&amp;diff=3351"/>
		<updated>2022-05-17T13:08:18Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: Test przypisów.&lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Simha 7.jpg|alt=|mały|206x206px|&#039;&#039;&#039;godło&#039;&#039;&#039;:  lew (&#039;&#039;siṁha&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; |charakterystyka&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;imiona&#039;&#039;&#039;:&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;Kauśalya, Kosalaka, Satyaśravas &amp;lt;ref&amp;gt;Komentator Nilakantha (&#039;&#039;Nīlakaṇṭha&#039;&#039;) uważa to imię za synonimiczne.&amp;lt;/ref&amp;gt;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* król krainy: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Kosala&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* Bhima pokonał go podczas podbojów (&#039;&#039;digvijaya&#039;&#039;),&lt;br /&gt;
* obecny na koronacji Judhiszthiry,&lt;br /&gt;
* zabity przez Abhimanju (7.46.22).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== &#039;&#039;&#039;Komentarz&#039;&#039;&#039; ==&lt;br /&gt;
[[Category: Wojownicy epizodyczni]]&lt;br /&gt;
[[Category:Wojownicy]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=B%E1%B9%9Bhadbala&amp;diff=3350</id>
		<title>Bṛhadbala</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://pl-wiki.mahabharata.ckc.uw.edu.pl/index.php?title=B%E1%B9%9Bhadbala&amp;diff=3350"/>
		<updated>2022-05-17T12:12:32Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;MarcinK: &lt;/p&gt;
&lt;hr /&gt;
&lt;div&gt;[[Plik:Simha 7.jpg|alt=|mały|206x206px|&#039;&#039;&#039;godło&#039;&#039;&#039;:  lew (&#039;&#039;siṁha&#039;&#039;)]]&lt;br /&gt;
{| class=&amp;quot;wikitable&amp;quot;&lt;br /&gt;
|+&lt;br /&gt;
! colspan=&amp;quot;2&amp;quot; |charakterystyka&lt;br /&gt;
|-&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;&#039;imiona&#039;&#039;&#039;:&lt;br /&gt;
|&#039;&#039;Kauśalya, Kosalaka, Satyaśravas&#039;&#039;&lt;br /&gt;
|}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* król krainy: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Kosala&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;&lt;br /&gt;
* Bhima pokonał go podczas podbojów (&#039;&#039;digvijaya&#039;&#039;),&lt;br /&gt;
* obecny na koronacji Judhiszthiry,&lt;br /&gt;
* zabity przez Abhimanju (7.46.22).&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== &#039;&#039;&#039;Komentarz&#039;&#039;&#039; ==&lt;br /&gt;
[[Category: Wojownicy epizodyczni]]&lt;br /&gt;
[[Category:Wojownicy]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>MarcinK</name></author>
	</entry>
</feed>